Τετάρτη, 17 Απριλίου 2019

Σελιδοδείκτης | Μαύρες Διαθήκες | Νικήτας Σινιόσογλου

Γράφει η Μαρίνα Καρτελιά.




Μαύρες Διαθήκες



Του Νικήτα Σινιόσογλου



Πριν πω οτιδήποτε για το βιβλίο, θα σας μιλήσω για μια θεωρία που διάβασα πρόσφατα, που η ανάπτυξη της καλύπτει ένα ολόκληρο βιβλίο, που γράφτηκε πρωτίστως για τις ανάγκες του μάρκετινγκ και του μάνατζμεντ, όμως απηχεί στην ψυχολογία και στην κοινωνιολογία. Ονομάζεται η Στρατηγική του Δελφινιού των Ντάντλι Λιντς και Πολ Λ. Κόρντις.


Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, οι άνθρωποι, ανάλογα με τον τρόπο δράσής τους σε οτιδήποτε συμβαίνει στο περιβάλλον, στη ζωή, σε μια κατάσταση, σε ένα πρόβλημα, σε μια κρίσιμη στιγμή, κατατάσσονται σε τρείς βασικές κατηγορίες και μια τέταρτη ακόμα : Σε Καρχαρίες, Δελφίνια και Κυπρίνους. Επίσης σε ΨΑΚ, δηλαδή ΨευτοΑνοιχτόμυαλους Κυπρίνους.


Οι κυπρίνοι έχουν μοιρολατρεία, αποδίδουν τις ευθύνες για ό,τι συμβαίνει σε άλλους παράγοντες εκτός απ΄τους ίδιους και επομένως δεν παίρνουν μέρος στην επίλυση του προβλήματος παρά σέρνονται, έρμαια του Καρχαρία, που πατάει επί πτωμάτων για να πετύχει το στόχο, ή ακολουθούν στην καλύτερη των περιπτώσεων τα Δελφίνια, απου για τον σκοπό επιζητούν να βγάλουν τον καλύτερο εαυτό απ΄τους ανθρώπους, ανοίγουν καινούργιους δρόμους, τρόπους σκέψης, κινητοποιούν τον κόσμο, είναι υπέρ της ομαδικότητας, θέλουν να εισάγουν καινούργιες λύσεις που να σέβονται την ατομική προσωπικότητα, τη μοναδικότητα του ανθρώπου και το κοινό καλό. Η τέταρτη κατηγορία, ο Ψευτοανοιχτόμυαλος Κυπρίνος, είναι ένας Κυπρίνος που προσπαθεί μάταια να γίνει Δελφίνι, αλλά γίνεται πάλι σκλάβος της αδυναμίας του να έχει θάρρος, ανοιχτό μυαλό, και υπευθυνότητα καθώς και ακεραιότητα για να βρει τη λύση και να την εφαρμόσει, να πει αλήθεια και να παραδεχτεί λάθη για να βοηθήσει την ομάδα.


Ας γυρίσουμε τώρα στο βιβλίο. Αυτό το βιβλίο είχε μέσα του ένα μαύρο πουλί, μου φάνηκε. Αυτό του εξωφύλλου. Και ζητούσε από την παραμονή του συγγραφέα Νικήτα Σινιόσογλου στη Σιγκαπούρη, στο ταξίδι εκείνο, που περιγράφεται στο προσωπικό του ημερολόγιο στο τρίτο μέρος του βιβλίου, με τίτλο "Ο Χάιντεγκερ στη Σιγκαπούρη" να ανοιχτεί. Να γραφτεί. Να πει την αλήθεια στον κόσμο. Και τα κατάφερε. Ας δούμε ποιο είναι το ξεχωριστό επίτευγμά του.

Κάθισα να γράψω για το βιβλίο μετά από πολύ σκέψη για το πώς μπορούσα να πω για τα διδάγματα που πήρα απ΄αυτό, στο ευρύ κοινό, χωρίς να παραλείψω, χωρίς να απαλείψω ή να μειώσω ούτε ρανίδα απ΄την αξία του. Η στιγμή ήρθε παρακολουθώντας τη συζήτηση στη Βουλή για τη διεκδίκηση των Γερμανικών αποζημιώσεων. Αυτό με έστειλε με σπίθα, ως φλανέρισσα μαθητευόμενη, ως μικρό στο χρόνο και αδαή πλάνητα, κατευθείαν στα πλήκτρα του υπολογιστή.

Πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, νύχτα, μέσα στη σιωπή του σαλονιού, ένιωσα την ανάγκη να πετάξω το βιβλίο στον απέναντι τοίχο. ΄Οχι όμως επειδή διαφωνούσα μ΄αυτά που έγραφε. Καθόλου. Το αντίθετο, μάλιστα. ΄Αλλος ήταν ο λόγος. Βασανιζόμουν από τη φρίκη και το θυμό που ένιωθα και προσπαθούσα να συγκρατηθώ και να μην το παρατήσω. 

Η περιγραφόμενη, μετά από φανερά ενδελεχή έρευνα του δοκιμιογράφου Νικήτα Σινιόσογλου, "φιλοσοφία" του Χάιντεγκερ και του Σμιτ ήταν αυτή που με έκανε έξαλλη. Δεν ήταν ανάγκη μέχρι σήμερα, ούτε χρειάζεται νομίζω να το κάνετε κι εσείς, να διαβάσετε κάτι άλλο για να σχηματίσετε πλήρη άποψη για το πώς διεστράφη η αλήθεια, η φιλοσοφία και συντήρησε, ή στήριξε το γερμανικό ναζιστικό ιδεολόγημα, παριστάνοντας τάχα πως αποτελούσε την περίφημη, μοναδική "τελική λύση".

Κι εδώ διαπιστώνουμε, ότι ο άρρωστος αυτός ιστός του ελκυστικού ψεύδους, υφάνθηκε αριστοτεχνικά και από ονόματα της "διανόησης" με ή χωρίς εισαγωγικά της εποχής, που μάλιστα ευαγγελίζονταν τη φιλοσοφία και την ενασχόλησή τους μ΄αυτήν, ως άλλοθι για την αθώωσή τους από κατηγορίες που τους προσάπτονταν για συνεργασία με το ναζιστικό καθεστώς και απευθείας με τον Φύρερ.


΄Οποιος διαβάσει τα πιστεύω του Σμιτ όπως καταγράφονται μέσα σ΄αυτό το βιβλίο, και μέσα απ΄τα ημερολόγια και των δυο, θα δικαιολογήσει πλήρως τον τίτλο. Θα καταλάβει ακριβώς τα επιχειρήματα μίσους και κατατρεγμού των Εβραίων και όλων των μη Αρείων που χρησιμοποιήθηκαν για να πείσουν. Θα καταλάβει πώς ο Σμιτ ήταν, Καρχαρίας που παριστάνει τον ΨΑΚ, σύμφωνα με την παραπάνω θεωρία, και ο Χάιντεγκερ, Κυπρίνος,  που σύρθηκε στο άρμα του Σμιτ, του "απεβραϊσμού", της ναζιστικής ιδεολογίας. 



Τίποτε απ΄ό,τι περιγράφει τις προσωπικότητες αυτών των δύο και τη συνάφεια τους επί της αρχής σε άλλα σημεία της προσωπικότητάς τους με αρχές της φιλοσοφίας τότε και σήμερα παραδεκτές, δεν τους απαλλάσσει,  - ούτε και γίνεται, εξάλλου, όπως αποδεικνύει με τις επισημάνσεις του ο συγγραφέας - από την ανοχή τους έως κια την ευθεία συνεργασία και σύμπραξη στη στήριξη του ναζιστικού καθεστώτος. Δυο προσωπικότητες που τελικώς δεν διώχθηκαν διότι δυστυχώς στην εποχή  τους στηρίχτηκαν τα αιτολογικά της αμφιβολίας, στέκονται τώρα μπροστά μας και κρίνονται απολύτως.

Απολύτως. Πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. 

Και το ζήτημα είναι ότι και χιλιάδες άλλοι, όπως αυτοί, που δεν είναι εδώ, ούτε φαίνονται, τη ανοχή τους συνέβαλλαν, στην προέλαση του ναζισμού και στην πραγμάτωση των στόχων του, γνωστών σήμερα σε όλους. Καθαρότητα φυλής, εξόντωση κάθε διαφορετικού. Τελική Λύση. Και ανέχτηκαν και δε μίλησαν. Δεν αντέδρασαν. Και αφού καταφανεί αυτό, δικαιολογείται πλήρως η συνολική ενοχή, το τραύμα του Γερμανικού λαού στα χρόνια που ακολούθησαν, που χάσκει ανοιχτό, χαίνον κι αγιάτρευτο ως σήμερα.

Το συγκλονιστικό, είναι ότι η "ιδεολογία" Σμιτ που ο ίδιος χρησιμοποίησε και για την προσωπική του απαλλαγή, είναι απευθείας φασιστική και εντελώς συνδεδεμένη με το αφήγημα του νεοναζιστικού κόμματος στο Ελληνικό και άλλα κοινοβούλια. Δεν είναι δηλαδή, η επιχειρηματολογία τους κάτι καινούργιο προσαρμοσμένο στο 2019, προορισμένο να πείσει. Είναι copy paste, η θεωρία της φιλοσφίας του Σμιτ. Είναι ο Σμιτ. Και εν πολλοίς και ο Χάιντεγκερ. 

Και γι΄αυτό βγάζω το καπέλο, κατά το γαλλικώς λεγόμενο, στον συγγραφέα. Και στέκομαι εκστατική. Στο κουράγιο του και στην ψυχραιμία του να καταγράψει με υπομονή όσα εγώ γινόμουν έξαλλη διαβάζοντας. Αλλά κατέγραψε επακριβώς τα όσα αποτελούν την κάθε λεπτομέρεια των αφηγημάτων του Χάιντεγκερ και του Σμιτ. ΄Ωστε να μη μας μείνει η παραμικρή αμφιβολία για το κατηγορώ. Που δεν είναι ευθύ. 

Μας αφήνει να το πούμε οι ίδιοι μέσα απ΄τις επισημάνσεις του, και το κατηγορώ μας είναι ισχυρό. Γιατί χτίζεται ψηφίδα την ψηφίδα, με τα στοιχεία που ο δοκιμιογράφος με υπομονή και καρτερία κεντάει για μας, με υπομονή μέλισσας που τρύγησε τα λουλούδια του Μίσους για να εξάγει και να μας ταϊσει , χωρίς να κουραστούμε, το Πικρό Μέλι των Μαύρων Διαθηκών.

Οι Μαύρες Διαθήκες είναι βιβλίο. Είναι δοκίμιο. Είναι πραγματεία πάνω στη διαστρέβλωση που είναι ικανή να χρησιμοποιήσει μια κακώς εννοούμενη πνευματικότητα, μια διανόηση φρικτή, για να στηρίξει τα ναζιστικά εγκλήματα. Τα όποια εγκλήματα κατά του Ανθρώπου και της Ζωής. Και να τα κάνει να περάσουν ως ιστορικά αναγκαίες πράξεις. Καταλαβαίνουμε όλοι ότι η προσφορά του Νικήτα Σινιόσογλου στο να το εμπεδώσουμε αυτό, με τόσο επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, είναι εξαιρετικά σημαντική, ανεκτίμητη θα έλεγα.

Σας ανέπτυξα τη Στρατηγική του Δελφινιού για να σας εξηγήσω λίγο το πλαίσιο χωρίς φιλοσοφικούς όρους. ΄Αλλωστε και το βιβλίο, παρά το δύσκολο θέμα του, δεν είναι δυσνόητο, ούτε δυσανάγνωστο. Ρέει. Και αποζημιώνει τον αναγνώστη για την υπομονή να μείνει, να μην εγκαταλείψει παρόλη τη φρίκη, την ανάγνωση. Του δίνει το έναυσμα να το διαβάσει και να το διαδώσει. 

Γιατί πλέον πέρασε η εποχή που μπορούμε να ισχυριστούμε πως δεν ξέραμε.

Οπότε μετά από όλα όσα διατυπώθηκαν για τις Μαύρες Διαθήκες, μαντέψτε, εδώ, ποιος είναι το Δελφίνι. 



φωτ.:Eleni Onasoglou


Μαύρες Διαθήκες, Νικήτας Σινιόσογλου

Παρησύχασε | Mανώλης Τελώνης

Η απόδειξη ότι τίποτα δεν κρατάει στο χρόνο καθρεφτίζεται στα δακρυσμένα μάτια των Παριζιάνων. Τα σώματα μας είναι ναοί, με ιστορίες και εμπειρίες, λεπτά σκαλισμένα και με κόπο, εύθραυστα και πελώρια.

Πέφτουν σε μια στιγμή. 

Όσος περισσότερος κόπος και εμπειρία τόσο μεγαλύτερο το κρίμα.
Και όταν πια σηκωθούμε, που θα σηκωθούμε, θα είμαστε διαφορετικοί. Αλλιώτικοι και όχι αλλοιωμένοι για να πούμε πως κάναμε κάτι. Θα το βαφτίσουμε εξέλιξη.

Γιατί αν δεν προχωράμε οι σκιές θα μας καλύψουν. Τα χλωρά φύλλα θα σαπίσουν και θα μουχλιάσουν κι εμάς με τη σειρά μας. Ήταν αυτά που θέλαμε, τώρα δεν μπορούμε γιατί δεν μπορούν ούτε αυτά.

Οι πέτρινοι φρουροί θυμώνουν, έχουν πάψει να στεναχωριούνται. Το σωστό είναι σωστό μόνο στο μυαλό μας. Σας καταλαβαίνω αλλά δε με νοιάζει.

Τώρα οι ταινίες, οι φαντασίες, έχουν τον πρώτο λόγο. Όλα είναι πιθανά και δεν μπορείς να αφήσεις τίποτα στην τύχη. Ούτε μπορείς να την κάνεις να μη χώνει τη μύτη της στα σχέδια σου, γιατί τα σχέδια σου δεν αφορούν μονάχα εσένα.

Ένα πράγμα είναι βέβαιο, ότι τίποτα δεν είναι.


Τρίτη, 16 Απριλίου 2019

Ψεύτικο φιλί | Πράξια Αρέστη

Είναι σοφό ν' αγαπάει κανείς οτιδήποτε δεν είναι αληθινό; Αν όχι τότε θέλω να είμαι εγώ ο πιο χαζός άνθρωπος που γνώρισες.

 Δως μου το ψεύτικο φίλι σου και σου δίνω το δικαίωμα μετά να με κατηγορήσεις ότι σ αγάπησα πιο πολύ απ ' όσο μπορούσες ν' αντέξεις. Και να φανταστείς ότι η αγάπη που σου έδειξα ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αυτή μόνο που μπόρεσες να δεις.

 Με πλήρη συνείδηση βυθίζομαι και πάλι στον πιο μεγάλο μου πόνο. Ν' ανοίξω τα φώτα και να 'χεις χαθεί. Μήπως με το να πονεί κανείς δε σημαίνει ότι αισθάνεται, ότι είναι ζωντανός και ικανός ν' αγαπήσει; Να σ' αγαπάνε είναι πάντα εύκολο. Το πιο δύσκολο κι απελευθερωτικό είναι να καταφέρνεις εσύ ν' αγαπάς.

 Αν κάτι τόσο ψεύτικο, μοιάζει τόσο αληθινό και κάνει την καρδιά ν' ανθίζει, μπορώ να το βαφτίσω αγάπη; Αν όχι τότε επιλέγω να ζήσω μέχρι το τέλος χωρίς θεό.

 Κι αν ζήσω με την ψευδαίσθηση ότι λίγο μ' αγαπάς, πρόσεξε που θα χτυπάς γιατί δεν έχει μείνει χώρος στο σώμα γι' άλλες πληγές κι εύκολα τρέπεται σε φυγή. Κι αν με πληγώσεις, ρίξε με στα μαλακά αλλιώς θα με χάσεις για πάντα γιατί θα 'χω χάσει τον εαυτό μου.

 Δεν την αντέχει η λογική μου την αδικία, πόσο μάλλον όταν αδικούν εμένα. Κι αν μπει μπροστά η λογική την καρδιά θα τη χτυπήσει μέχρι να μην έχει πια μιλιά, για να μπορεί να σε διώξει και να μη με πληγώνεις πια.

 Γι' αυτό σου λέω, πριν σε χάσω δως μου το ψευτικό φιλί σου και θα σου κάνω όλα τα χατήρια για μια ακόμη φορά, ίσως για τελευταία φορά. Για όσο επιλέξεις να μείνεις, για όσο θα προσποιείσαι ότι λίγο σε νοιάζει μετά.

Κι όταν κουραστώ να αγαπώ το ψέμα θα ξεσπάσω, θα κλάψω και θα φωνάξω. Κι από μακριά θα σ' αγαπώ, έχοντας τουλάχιστον για πάντα στο στόμα μου την τελευταία γεύση από το ψεύτικο φιλί σου.


Κυριακή, 14 Απριλίου 2019

Βγαίνουμε | Άλλος Τρόπος- Καφές, Βιβλίο, Κρητικές γεύσεις





Ένα κρητικό μεζεδοπωλείο ταξίδεψε στον χρόνο αλλάζοντας εποχές και περιοχή ώσπου έριξε άγκυρα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης για να γίνει αγαπημένο μας σημείο συνάντησης όλες τις ώρες της ημέρας. Το όνομά του “Άλλος Τρόπος” κι έχει τον τρόπο να μας αγκαλιάζει ενώνοντας κάθε ηλικία και κάθε γούστο με τον δικό του μοναδικό χαρακτήρα. Κάποτε ήταν βιβλιοπωλείο στην Ερμού και πλέον συνδυάζει πολύ αρμονικά τη ζεστασιά του τυπωμένου βιβλίου με την παρεΐστικη ατμόσφαιρα ενός κλασικού πια στεκιού της πόλης.



Στους τοίχους του θα δεις ξύλινες βιβλιοθήκες γεμάτες βιβλία και τριγύρω κρητικές μαντινάδες έτοιμες να σου φτιάξουν τη διάθεση όσες φορές κι αν τις διαβάσεις. Διατηρώντας το παλιό καλό στιλ του μεζεδοπωλείου της γειτονιάς και παντρεύοντάς το με σύγχρονα στοιχεία της φοιτητικής μας γενιάς έχει καταφέρει να κλέψει τις καρδιές μας από την πρώτη στιγμή. Η αγάπη και το μεράκι του Μιχάλη διατήρησαν τον πήχη ψηλά όλα αυτά τα χρόνια και σίγουρα βγήκε ασπροσπρόσωπος τόσο ο ίδιος όσο κι οι άνθρωποι που δουλεύουν μαζί του γι’ αυτό το αποτέλεσμα.



Φιλική ατμόσφαιρα, ανοιχτόκαρδες παρέες, πεντανόστιμοι κρητικοί μεζέδες κι ό,τι τραβάει η όρεξή σου να πιεις, απαρτίζουν όλα την ιδανική επιλογή για βραδινή έξοδο οποιαδήποτε μέρα της εβδομάδας. Δεν είναι τυχαίο που συνήθως χρειάζεται να κάνεις κράτηση αν θέλεις να είσαι σίγουρος ότι θα βρεις τραπέζι μιας κι οι Θεσσαλονικείς -μα όχι μόνο- αγαπούν πολύ αυτό το παραδοσιακό γωνιακό μαγαζί της οδού Πλάτωνος 11 χρόνια τώρα.



Η προσωπικότητα του χώρου δικαιώνει το όνομά του μιας και κουβαλάει έναν δικό της ξεχωριστό αέρα. Έχει, λοιπόν, έναν “Άλλον Τρόπο” για να κρατάει αμείωτο τον ενθουσιασμό μας όσες φορές κι αν τον επιλέξουμε για τις εξορμήσεις μας.



Αν θέλετε ένα χαλαρό πρωινό καφεδάκι είναι επίσης η ιδανική επιλογή ακόμη κι αν είστε μόνοι κι επιθυμείτε απλώς να διαβάσετε ένα βιβλίο ή την εφημερίδα σας. Αν πάλι θέλετε δυναμικές νύχτες γεμάτες νεαρόκοσμο (είτε ηλικιακά είτε στην ψυχή) και πάλι ο Άλλος Τρόπος είναι η πρόταση μας αυτήν την εβδομάδα. Οι Θεσσαλονικείς σίγουρα τον ξέρετε ήδη αλλά αν είστε φρέσκοι στην πόλη σπεύσατε να τον γνωρίσετε κι εσείς. Θα με θυμηθείτε!



Πάρε μια γεύση: