Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2021

Ο θρυμματισμένος κόσμος | Βαγγέλης Μάγειρος

Μια ανάμνηση είναι το έργο.
Ένας κόσμος χτισμένος πάνω σε γυαλί.
Με τραμπούκους άγρια ζώα,
Που σε τρομάζουν για να μην το σπάσεις.
Με είχαν να στέκομαι στη γωνία,
Με το κεφάλι κάτω.
Έχωνα στις τσέπες τα χέρια για να βρω πολύχρωμα μαντίλια,
Που η σιωπή τα είχε κάνει μαύρα.
Πρόσμενα τον καλεσμένο της κανονικότητας,
Ο οποίος επέλεξε να ξεχάσει την οδό μου.
Άκουγα το τόμιγκαν να σφυράει,
Στη θήκη του βιολιού κρυμμένο.
Μέσα σε κείνα τα μπορντέλα και τα καταγώγια,
Που ο Ελ Ντιάμπλο με έκανε κτήμα του,
Νιώθω ένα άγγιγμα στον ώμο.
Είναι η αδελφή μου.
Είναι η μητέρα μου.
Είναι ο ξεχασμένος στο κάδρο πατέρας μου.
Είναι τα όνειρα που ξέχασα στο παπουτσίδικο. 
Είναι κάθε ξένος που μου μίλησε στο δρόμο,
Και γω τον προσπέρασα.
Τώρα δε θα σβήσω τα κεριά.
Θα καίνε και θα τους τυφλώνουν,
Για να σβήσουν οι αστραπές τους.







Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2021

Τεχνική Ποινή | Ο Στέλιος Λιθοξοΐδης εκτίει την Τεχνική του Ποινή στο Pause| Μαριλένα Κολλάρου

«Στο τέλος έρχεται η Κάθαρση ή μήπως όχι; Υπάρχει happy end ή είναι απλώς ένας μύθος; Τι θα συμβεί όταν τελικά ο κριτής επιβάλλει την τεχνική ποινή; Κάθε βράδυ ο καθένας μας κοιμάται αγκαλιά με κάτι... Τυχεροί όσοι κοιμούνται αγκαλιά με την αλήθεια τους.»

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)


1. Είμαι ο (συνέχισε την πρόταση).

 Στέλιος Λιθοξοΐδης.


2. Ήρωες των άκρων: ναρκωτικά, βία, σεξ. Γιατί;

Δεν ξέρω κατά πόσο το τρίπτυχο που αναφέρεις ανήκει πλέον στα λεγόμενα άκρα. Προσπαθώ μάλιστα να καταλάβω και γιατί δεν ανήκει πλέον στα άκρα. Τείνει να γίνει η επικρατούσα τιμή, αν προσθέσει κανείς και τις λοιπές καταχρήσεις, τύπου αλκοόλ. Στη δική μου περίπτωση, στο βιβλίο μου δηλαδή, αναπαρίσταται η εργαλειοποιημένη μορφή τους. Αυτή δηλαδή που ενυπάρχει στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα, που θεωρούνται ως μέσο διαφυγής από την πραγματικότητα. Με στοιχειώνει το γεγονός ότι νέοι άνθρωποι δεν αντέχουν την πραγματικότητα και ψάχνουν την ευτυχία μέσα από τέτοιες μεθόδους.

 

3. Ξεχώρισα θεματολογίες ταμπού στις ιστορίες σου, όπως εξωσυζυγικές σχέσεις, καθηγητές με μαθήτριες ή φοιτήτριες κτλ. Πάντοτε όμως, η ιστορία έληγε με ένα είδος «απονομής δικαιοσύνης ». Θεωρείς ότι η μυθοπλασία επιτρέπει την εξιλέωση ή πρόκειται για κάποια δική σου ανάγκη να επικρατήσει επιτέλους το «δίκαιο»;

Ο κόσμος είναι φριχτά άδικος, ειδικά σε θέματα που δεν εντάσσονται στον ποινικό κώδικα. Ερωτοδικείο, ας πούμε, δεν υπάρχει. Εγώ προσπάθησα να αποτυπώσω την πραγματικότητα. Πού να ήξερα μάλιστα τότε που έγραφα το βιβλίο, ότι σε ορισμένα θέματα θα ήταν τόσο επίκαιρο. Μάλλον γιατί τα προβλήματα αυτά ταλανίζουν τις κοινωνίες διαχρονικά, κρυμμένα, ως συνήθως, κάτω από το χαλάκι. Στη μυθοπλασία αποδίδεται δικαιοσύνη. Στην πραγματικότητα όχι. Για αυτόν τον λόγο άλλωστε η μυθοπλασία και η πραγματικότητα συνιστούν δυο παράλληλες γραμμές, που δεν συναντιούνται ποτέ.


4. Εάν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα σύμβολο στο βιβλίο, θα ήταν η μύγα. Ποιες έννοιες προσωποποιεί η μύγα στην πραγματική ζωή;

Η μύγα είναι το πιο συνηθισμένο έντομο που συναντάει κανείς μέσα σε ένα σπίτι. Που είναι μάρτυς κάθε αστικού δράματος, που παίζετε κάθε φορά που κλείνουν οι πόρτες και τα παραπετάσματα. Υπάρχει και σε υποείδος μύγας, ως οικιακή μύγα, για να καταλάβεις.


5. Σελίδες 71-73 και τίτλος «Αποστολή Βιογραφικού». Πες μου απλώς εάν είναι αλήθεια.

Παρά ένα κλικ, ναι. Αν δεν υπήρχε το βιβλίο, θα είχε χαθεί στη λήθη, όταν καιγόταν ξανά ο σκληρός του PC. Μετανιώνω που δεν πάτησα αυτό το κλικ. Είναι το μόνο κείμενο που δεν εναρμονίζεται απόλυτα με τη συλλογή. Αλλά επέμενα να το βάλω, ώστε να εξιλεωθώ για αυτό το κλικ. Σιχαμερή η ανεργία. Είναι φριχτό το συναίσθημα να θέλεις να δουλέψεις, να έχεις όλα τα προσόντα και να μη σε θέλει κανείς. Δεν θα σταματήσω να φωνάζω ποτέ για όσους δεν έχουν δουλειά.


6. Πρόκειται για μια εξομολόγηση αρσενικού γένους. Άνδρες διαφόρων ηλικιών, κοινωνικών τάξεων και πεποιθήσεων καταθέτουν. Γιατί δεν υπάρχουν γυναικείες φωνές στο βιβλίο; Πρόκειται για μια ψυχογράφηση του σύγχρονου άνδρα;

Πράγματι, στα πρωτοπρόσωπα είναι ανδρική η φωνή. Ωστόσο, πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν περισσότερο οι γυναίκες. Σε κάθε περίπτωση, δεν είχα σκοπό να προσδιορίσω τίποτα βάσει φύλου.


8. After all, οι ήρωες σου είναι οι δαίμονες σου;

Και οι δαίμονες, άνθρωποι είναι.


9. Σελίδες 107-110, Τεχνική Ποινή. Στο τελευταίο κεφάλαιο, δεν είμαι σίγουρη εάν οι άνθρωποι απολογούνται στον Θεό ή οι ήρωες στον συγγραφέα, για την πορεία τους στη ζωή ή την μυθοπλαστική έκβαση των πραγμάτων. Θεωρείς ότι εξιλεώθηκαν  πια; Ήρθε με το κλείσιμο του βιβλίου κι η δική σου εξιλέωση; Ξεχρέωσες στην συνείδηση σου;

Καμία εξιλέωση δεν πρόκειται να έρθει, όσο τα δελτία ειδήσεων είναι τόσο πλούσια και συνάμα δυσάρεστα. Ούτε και η συνείδησή μου ξεχρεώνει, όσο λαμβάνω μηνύματα για το πόσο επίκαιρα είναι τα κείμενά μου. Φοβάμαι κιόλας μήπως εκτός από το επίκαιρος, στο μέλλον κερδίσω και το διαχρονικός.


10. Τα γεγονότα διαδραματίζονται ως επί το πλείστον στη Φλώρινα ή τουλάχιστον δανείζεσαι αρκετά στοιχεία από το σκηνικό της. Θεωρείς την Φλώρινα ιδιαίτερη λογοτεχνική συνθήκη; Δεν αναφέρομαι φυσικά μονάχα στο φυσικό τοπίο κι ό,τι το διαμορφώνει• εννοώ περισσότερο την δομή της κοινωνίας, τους ανθρώπους, την καθημερινότητα, τους ρυθμούς γενικότερα.

Το δομημένο περιβάλλον της Φλώρινας είναι πραγματικά ιδιαίτερη συνθήκη, από όλες τις απόψεις. Μπορεί να περιορίζει τον συγγραφέα σε ορισμένα πράγματα ως προς την πλοκή, αλλά προσφέρει πολλά περισσότερα. Μπορεί κανείς εύκολα να εντρυφήσει σε αυτήν τη δομή με μια πενθήμερη επίσκεψη. Για παράδειγμα, αποτελεί την ίδια στιγμή θεματοφύλακα της παράδοσης, με διαρκείς τάσεις εκσυγχρονισμού. Στη Φλώρινα δύναται κανείς να συναντήσει τα πάντα, σε ήπια μορφή.


11. Σαλπίζεις εγερτήριο ή σιωπητήριο;

Θα απαντήσω, όμοια με το βιβλίο. Αντί για εμένα, ρώτησε τις σελίδες της Τεχνικής Ποινής. Αν αποκριθούν, σαλπίζω εγερτήριο. 


 

*Ο Στέλιος Λιθοξοΐδης γεννήθηκε το 1993 στην Αθήνα. Είναι δάσκαλος και εργάζεται στην δημόσια εκπαίδευση. Οι μεταπτυχιακές του σπουδές αφορούν στη Δημιουργική Γραφή. Είναι βραβευμένος μεταξύ άλλων, από το Δίκτυο Δημιουργικής Γραφής και την παιδική/ εφηβική ομάδα παραγωγής ταινιών μικρού μήκους στη Λέσχη Πολιτισμού Φλώρινας, των οποίων ομάδων είναι ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής.  Έχει επιμεληθεί  την ποιητική συλλογή Στιχουργήματα του Πασχάλη Καραφώτη, καθώς και την πρώτη συλλογική έκδοση πεζογραφίας και ποίησης με τίτλο Φλωρινανθοί, της ομάδας Δημιουργικής Γραφής της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας, η οποία ιδρύθηκε το2019 από τον ίδιο. 

Η Τεχνική Ποινή κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Υδροπλάνο. 




Ο επιλεκτικός ανθρωπισμός δεν είναι ανθρωπισμός | Κάλλια Βαβουλιώτη

Πολλές φορές νομίσαμε την ιδιαιτερότητα μας για κουσούρι. Αλήθεια σας το λέω. Μας έκαναν να νομίζουμε πως είμαστε σαχλές επειδή γράφουμε "ποιηματάκια". Μετά οι φίλοι μας, οι πολλοί καλοί, οι πάρα πολύ καλοί, εκείνοι που κρατάμε μέχρι τώρα και δεν μας έκριναν για ευαισθησίες και για ατοπήματα έτυχε να είναι γκέι. Άλλοι υποτιμητικά με μία απαξιωτική γκριμάτσα στο σχολείο -τους φωνάζαν αδερφές. Κάποιοι έσπευσαν να μας πουν, τι θα πει ο κόσμος που τον κάνεις παρέα τον Χάρη; Δεν πτοηθήκαμε. Έτσι του κεφαλιού μας πορευτήκαμε και εξακολουθούμε να το κάνουμε.

    Αλήθεια λένε ότι ρατσισμό και διάκριση δεν αναγνωρίζουν τα παιδιά, μα μονάχα οι μεγάλοι. Δεν ξεχωρίζουν Αλβανούς και μαύρους και ξένους και γκέι και άσχημους και χοντρούς μέχρι να ακούσουν αυτούς τους χαρακτηρισμούς από τους μεγάλους. Είτε είναι οι γονείς, οι θείοι, οι φίλοι της μαμάς και του μπαμπά ή κάποια δασκάλα. Δεν ξεχωρίζουν άριστους και κακούς μαθητές. Με καθαρή την καρδιά, σχεδόν διάφανη κοιτούν τον άνθρωπο- και ξέρουν πάλι ακόμα και αν αυτός είναι ο νταής, να δίνουν ευκαιρίες. Αλήθεια σας το λέω, μπορεί όχι πάντα, όχι πάντοτε αλλά υπάρχουν πολλά παιδιά που σέβονται τα διαφορετικά παιδιά και δίνουν ευκαιρίες.

Αυτά τα παιδιά κάθε μέρα σε κάποιο σχολείο βγάζουν τον χαρακτήρα τους μέχρι να τον βγάλουν στις σχέσεις, στις σπουδές, στη δουλειά ως ενήλικες. Πολλές φορές όταν κάτι σοβαρό συμβαίνει σκέφτομαι λύσεις - πολλές δεν το κρύβω έχουν την ρίζα στο σχολείο. Τα παιδιά όμως τα ξέρουν όλα πριν καν τα σκεφτούμε εμείς, Αν όμως υπήρχαν σχολεία ενηλίκων- αυτό θα ήταν το πρώτο μάθημα. Δεν νοείται ανθρώπινο γένος δίχως ανθρώπινα δικαιώματα. Δίχως ανθρωπιά χωρίς όρους.

Ανθρωπισμός δεν θα πει ανταλλαγή. Δεν σου κάνω καλό επειδή μου έκανες και εσύ. Ανθρωπισμός δεν γίνεται να υπάρχει αλά καρτ. Ανθρωπισμός δεν σημαίνει ότι επειδή έχω τα χαρακτηριστικά του ανθρώπου - είμαι και ανθρωπιστής. Και προσέξτε γιατί αυτό δεν είναι ένα απλό παιχνίδι λέξεων. Από την Magna Carta Libertatum και την ανάγκη για αποτύπωση κάποιων ελευθεριών  μέχρι την Ευρωπαική Συμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν μπορεί να νοηθεί ανθρώπινο σύγχρονο γένος δίχως ελευθερίες νομικά κατοχυρωμένες και δικαιώματα. Και τι μας νοιάζει θα μου πεις φίλη μου και μας ζαλίζεις;

Ζούμε στην εποχή των συγκρίσεων φίλε μου, θα σου πω. Και στην εποχή του "ναι μεν αλλά" επίσης. Σε κάθε θέμα. Σε κάθε διάσταση θέματος. Αλλά αυτό το "ναι μεν αλλά"- δεν μας φτάνει και να μας συγχωρείς για τις απαιτήσεις τις πολλές.

  Στην λαίλαπα που ζούμε, ήρθε και μία νέα σύγκριση - ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που απασχολούν πολύ έντονα την επικαιρότητα, εκείνη του φερόμενου ως δράστη σε κατά συρροήν παιδοβιασμούς   σκηνοθέτη Δ. Λ και του καταδικασμένου εγκληματία σε 11 φορές ισόβια για αρκετές δολοφονίες  Δ. Κ. Ο Δ. Κ εδώ και αρκετές μέρες κάνει απεργία πείνας προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα του να μεταφερθεί στις φυλακές Κορυδαλλού από τις φυλακές Λαμίας όπου κρατείται με αποτέλεσμα την δεδομένη χρονική στιγμή έχοντας αφαιρέσει και τον ορό ενυδάτωσης η ζωή του να κρέμεται από μία κλωστή.

Μάλιστα, σε μία προσπάθεια της κοινής γνώμης να μην υπάρξει νεκρός απεργός πείνας εντός του κράτους μας- τις προηγούμενες μέρες έγινε παρέμβαση πολιτών στην σελίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας για να παρέμβει και εκείνη μέσα από τον θεσμικό της ρόλο έτσι ώστε να μην γίνει η Ελλάδα η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα έχει νεκρό απεργό πείνας μετά από μία 40ετία.

Κάποιοι - αναρωτήθηκαν αν όσοι έγραψαν για την διάσωση του απεργού πείνας Δ.Κ θα έκαναν το ίδιο αν στην θέση του βρισκόταν ο  "γνωστός θεατράνθρωπος" Δ.Λ. 

Αν θέλουμε να μιλάμε για Ανθρώπινα Δικαιώματα, τα οποία περιλαμβάνουν και δικαιώματα των φυλακισμένων, σε ένα σύγχρονο, πολιτισμένο και κράτος δικαίου, δίχως τάσεις ρεβανσισμού ούτε του ίδιου του κράτους αλλά ούτε και της κοινής γνώμης - τότε ναι οποιοσδήποτε και να ήταν ο κρατούμενος ή καταδικασμένος, για οποιοδήποτε έγκλημα με βάση την νομική απαρχή του ανθρωπισμού - που δεν είναι άλλη από την αρχή της ουδετερότητας, ναι θα επιθυμούσαμε και πάλι να μην υπάρξει νεκρός απεργός πείνας - γιατί τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι υπεράνω κομματικής ταυτότητας και ιδεολογίας του εκάστοτε καταδικασμένου.

Έτσι λοιπόν, όπως αν βρεθείς σε μία εμπόλεμη ζώνη και ανήκεις πχ. στο πλήρωμα του Ερυθρού Σταυρού με βάση το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και την αρχή της ουδετερότητας οφείλεις να περιθάλψεις όποιον έχει ανάγκη, άσχετα αν ανήκει στην πλευρά των επιτιθέμενων ή των αμυνόμενων, ανεξαρτήτως στρατοπέδου. Ή αν ο βιασμός χρησιμοποιείται ως όπλο πολέμου, πάλι έχεις καθήκον να περιθάλψεις και τον βιαστή και τον βιαζόμενο. Γιατί ο Ουμανισμός θέτει σε προτεραιότητα την ανθρώπινη ζωή- ανεξαρτήτου φυλής, γλώσσας, χρώματος, σεξουαλικής προτίμησης, θρησκείας, ή σφαλμάτων.

Τα παιδιά τον έδειχναν τον δρόμο από πάντα, εμείς τον ξεχάσαμε.

Άλλωστε όπως η επιλεκτική δικαιοσύνη, δεν είναι δικαιοσύνη, έτσι και ο επιλεκτικός ανθρωπισμός δεν είναι ανθρωπισμός.

Artwork:"Lives of Palestinian prisoners in Israeli jails " Hafez Omar 


   

Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου 2021

Βιβλιοπαρουσίαση | Μάνος Ελευθερίου - Μαλαματένια Λόγια | Νινέτα Πλυτά



Χτες κυκλοφόρησε στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Μεταίχμιο ένα σημαντικό αυτοβιογραφικό κείμενο για τον Μάνο Ελευθερίου...
...τον ποιητή, τον στιχουργό, τον λογοτέχνη, μα για μένα πάνω απ' όλα τον μεγάλο Συριανό του οποίου η αγάπη για τη γενέτειρά του επηρέασε όλες τις πτυχές του έργου του.
Για τους περισσότερους είναι ένας μεγάλος καλλιτέχνης που με τα κείμενα και τους στίχους του συντροφεύει πολλούς ανθρώπους ακόμη και μετά την αναχώρηση του για "των αγγέλων τα μπουζούκια".
Για τους Συριανούς όμως είναι και κάτι παραπάνω: ένα φωτεινό παράδειγμα ανιδιοτελούς προσφοράς στον γενέθλιο τόπο. Μιας προσφοράς που πήγαζε από την γνήσια αγάπη για τη Σύρα του, μια αγάπη που δεν κατάφεραν να διαβρώσουν ούτε ο χρόνος ούτε η μακροχρόνια διαμονή του στην πρωτεύουσα.
Η προσφορά αυτή θέτει τα θεμέλια για μας, τις επόμενες γενιές, να συνεχίσουμε το πολιτιστικό του έργο, να προσφέρουμε ο καθένας με τον τρόπο του στο νησί μας και στην ανάδειξη της ιστορίας του και να αποδείξουμε ότι το σπίτι ίσως και να μη γέμισε με λύπη γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν μόνο όταν τους ξεχνάμε. Και η Σύρος δεν προτίθεται να ξεχάσει τον Μάνο Ελευθερίου.

Υ.Γ. Δεν ξέρω για εσάς αλλά εγώ επισκέφτηκα ήδη το βιβλιοπωλείο. Μάρτυς μου η φωτογραφία. 😊

Περιγραφή βιβλίου

Η ιδέα να συγγράψουμε, συνομιλώντας με τον Μάνο Ελευθερίου, τη βιογραφική (μυθ)ιστορία του μας ήρθε όπως έρχονται οι ωραίες ιδέες. Τυχαία, μια αυγουστιάτικη βραδιά στις κοινές μας διακοπές, το 2010. Τον γνωρίζαμε ήδη μερικά χρόνια, έχοντας αναπτύξει μια φιλική σχέση. Τον ξέραμε όμως καλά, πολλά χρόνια πριν από αυτή τη γνωριμία, μέσα από το έργο του, που είχε σημαδέψει τη νεότητά μας. Όταν του αποκαλύψαμε, Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου, τις προθέσεις μας, δεν απάντησε τίποτα σαφές. Είπε μόνο: «Σας περιμένω την Κυριακή στις 10.30». Έτσι, για τα επόμενα τρία χρόνια συναντιόμασταν τα κυριακάτικα πρωινά, στο σπίτι του στο Νέο Ψυχικό, και εκείνος, καθισμένος στην πολυθρόνα του, ορμώμενος από τις ερωτήσεις μας, άφηνε αβίαστη τη μνήμη του να κυλάει σε τόπους
όπου τον πήγαινε η ανάμνηση και το συναίσθημα.

Θυμάμαι ότι έφευγα από το σχολείο και πήγαινα σπίτι μου για να γράψω το ίδιο ποίημα εκατό φορές. Είχα ανακαλύψει πώς να γράφω το ίδιο πράγμα με διαφορετικούς τρόπους, κάτι που μου έμεινε σε όλη μου τη ζωή.

Η έκδοση περιλαμβάνει σπάνιο αρχειακό υλικό.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το βιβλίο εδώ


Τα τραγούδια που αναφέρονται παραπάνω:

Στων αγγέλων τα μπουζούκια - Νικολόπουλος & Ασλανίδου (Στην υγειά μας, Alpha)


Ρημαγμένοι Κήποι (Το σπίτι γέμισε με λύπη) - Μανώλης Μητσιάς



Μαλαματένια Λόγια - Νταλάρας, Πασχαλίδης, Μακεδόνας,
Μπάσης, Στρατηγού, Καρακώστα, Νικολαΐδου (Στην υγειά μας, Alpha)