Γκέλη Ντηλιά: Αν ανθρωπιά σημαίνει ρίσκο ζωής, έχω επιβιώσει από πολλές ακραίες πιθανότητες

Συνέντευξη στην Κάλλια Βαβουλιώτη

H Γκέλη Ντηλιά, ποιήτρια και συγγραφέας εγκληματολογικού περιεχομένου, καθηγήτρια αγγλικών και εθελόντρια καθηγήτρια σε σωφρονιστικά καταστήματα, αποτελεί περίπτωση χαρισματικής πένας που συγχρόνως στηρίζει το έργο της με τον τρόπο ζωής της. Αφοπλιστικά ειλικρινής και λίγο πριν ετοιμαστεί να βρεθεί στην Αθήνα από το Ναύπλιο όπου και ζει για την μεγάλη παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου της "Άγιοι στην Κόλαση", η συγγραφέας εξομολογείται στο Pause τα μεγάλα της μυστικά- της συγγραφής και όχι μόνο.

 Έχετε κατά το παρελθόν γράψει με ψευδώνυμο όπως έχετε αναφέρει σε προγενέστερη συνέντευξη σας. Αινείας Γ.Ν και Αγγελική Ι. Βολιώτη . Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία και η Ποίηση ακόμα και σήμερα θέτουν έναν περιορισμό στην έκφραση των γυναικών σε σχέση με την ελευθερία λόγου που ενδεχομένως έχει ένας άνδρας;


Δεν πιστεύω ότι έχει να κάνει με κάτι περιοριστικό της έκφρασης των φύλων, αλλά με την καλλιέργεια μυστηρίου γύρω από την ταυτότητα. Σε κάθε περίπτωση συγγραφείς, όπως η Φερράντε, ανήκουν στους ευπώλητους ακριβώς επειδή κανείς δεν γνωρίζει ποιοι είναι. Θα έλεγα πως είναι ένα πολύ καλό διαφημιστικό κόλπο.

 

 

Γνωρίζοντας την εθελοντική σας δράση στις Φυλακές ως εθελόντρια καθηγήτρια Αγγλικών, και έχοντας αντλήσει ερεθίσματα από αυτή σας τη δράση με αποτέλεσμα την σπουδαία ποιητική συλλογή « Το στίγμα των βάλτων» Ποιήματα της Φυλακής από τις εκδ. ΑΩ αλλά και το νέο σας βιβλίο «Άγιοι στην Κόλαση» πόσο εύκολο είναι να κατανοήσει ένας απλός πολίτης τη ζωή ενός έγκλειστου και περισσότερο πώς μπορεί ένας συγγραφέας να μπει στα παπούτσια ενός ανθρώπου που βρίσκεται σε αυτή τη θέση ;

Στους απλούς πολίτες αρέσει υπερβολικά η κλειδαρότρυπα. Αν παρατηρήσουμε τι είδους σίριαλ και ταινίες παρακολουθούν, τι ακούνε και τι διαβάζουν γενικώς, έχουν να κάνουν με τύπους που είναι εκ διαμέτρου αντίθετοι. Το «καλό παιδί» θα αναμετρηθεί για λίγο με το «κακό παιδί» και μετά θα επιστρέψει στις εργοστασιακές ρυθμίσεις. Κατά κάποιο τρόπο, βάζει μια στολή που δεν του κάνει, εν γνώσει του. Δεν είναι εύκολο να συνειδητοποιήσει κάποιος το πόσο αβάσταχτος είναι ο εγκλεισμός. Άλλο να το διαβάζεις και άλλο να το βιώνεις. Επειδή στα γραφτά μου καταπιάνομαι με προσωπικότητες εκ πρώτης όψεως συνηθισμένες, κατά τη διαδικασία της συγγραφής καταλήγουν να με εκπλήσσουν με τη μεταστροφή τους σε κάτι απρόβλεπτο και τραγικό. Σε ένα βιβλίο επιτρέπονται όσα απαγορεύονται.

 

 

 Στο βιβλίο σας «Άγιοι στην Κόλαση» μία από τους κύριους ήρωες, η Ίριδα καταγόμενη από καλή οικογένεια, αντισυμβατική και συγχρόνως ρομαντική η ίδια καλείται να σηκώσει τον άθλο της επίλυσης ενός μυστηρίου το οποίο μπορεί να αποβεί και επικίνδυνος για την ασφάλεια της. Σας έχει τύχει ποτέ να βρεθείτε στο δίλημμα του να σιωπήσετε σε κάποιο κακώς κείμενο κοινωνικά; Ταυτίζεστε λοιπόν με την ηρωίδα σας ως προς αυτό αλλά και γενικότερα και σε τι βαθμό;


Ωραία ερώτηση! Κάποια πράγματα δεν πρέπει ποτέ να αποκαλύπτονται, για το καλό όλων. Ο βαθμός ταύτισης μου με την Ίριδα αρχίζει και τελειώνει με το ενδιαφέρον και την ενσυναίσθηση που δείχνει για κάποιον που δεν γνωρίζει και την απόφαση της να δώσει μάχη, ώστε να λάμψει η αλήθεια. Δεν θα αδιαφορούσα ποτέ για κάποιον που οι περιστάσεις τον έκαναν να βρίσκεται σε αδύναμη θέση.Αν ανθρωπιά σημαίνει ρίσκο ζωής, έχω επιβιώσει από πολλές ακραίες πιθανότητες.

 

Στο βιβλίο σας θίγονται παραπλεύρως σοβαρά ζητήματα της εποχής μας, όπως το gender fluidity, η ηθική και πόσο ελαστική μπορεί να είναι αυτή αναλόγως τις περιστάσεις, ζητήματα δικαιοσύνης σε ένα σύγχρονο πλαίσιο ενώ η γραφή σας θα έλεγε κανείς πως «σε χειρουργεί με το γάντι». Ποιο είναι το μυστικό με την εμπειρία που έχετε τόσο στο μετερίζι του ποιητικού λόγου αλλά και στον πεζό για να μιλήσει κανείς για δύσκολα θέματα χωρίς να γίνει διδακτικός με την αρνητική έννοια προς τον αναγνώστη;


Για να λάβει ο δέκτης το μήνυμα από τον πομπό θα πρέπει να γνωρίζει εξ αρχής τον τρόπο με τον οποίο θα το μεταδώσει. Αν το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί μια προβληματική γόνιμη ώστε ο δέκτης να αναθεωρήσει και να υιοθετήσει μια εναλλακτική στάση πάνω στο αναφαίρετο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, τότε ο τρόπος προσέγγισης οφείλει να είναι ανάλογος. Ηθική σε δόσεις δεν υπάρχει. Όπως θα διαπιστώσει κανείς από το στυλ γραφής μου, είναι ωμό, κυνικό και έξω από τα δόντια. Οι αλήθειες δεν γίνεται να επιχρυσώνονται για να ακουστούν. Όταν η κοινωνία πρέπει επιτέλους να απεγκλωβιστεί από τις αυταπάτες στις οποίες είναι δέσμια, σε ό,τι με αφορά έρχομαι σε ευθεία ρήξη με όλα. Δεν με ενδιαφέρει να είμαι αρεστή. Με ενδιαφέρει να έχω ήσυχη τη συνείδησή μου. Όσο για τα ζητήματα δικαίου, θεωρώ ότι σε παγκόσμια κλίμακα οι νομοθεσίες είναι ανάλογες με τις κοινωνίες τις οποίες διέπουν. Πάντως σίγουρα η Δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή.

 

 Αντιστρόφως, θα ήθελα να μου πείτε ως αναγνώστρια τι κάνει ένα καλό βιβλίο στα δικά σας μάτια ; Ποιο/α βιβλίο/α διαβάζετε το τελευταίο διάστημα ;

Ένα καλό βιβλίο είναι αυτό που δεν ήθελα να τελειώσει, που το έχω υπογραμμίσει και σχολιάσει, που μου έχει προσδώσει κάποιο στοιχείο στον χαρακτήρα μου που αν δεν το είχα διαβάσει δεν θα το είχα, που με έκανε να ζήσω μια άλλη ζωή.

Αυτή την εποχή διαβάζω το βιβλίο του Πάνου Σόμπολου, «Τα τραγικά γεγονότα της τελευταίας τριακονταπενταετίας όπως τα έζησα», βασισμένο σε τρανταχτές υποθέσεις που θα μείνουν για πάντα και θα συζητούνται.

 Στο τελευταίο σας βιβλίο «Άγιοι στην Κόλαση» υπηρετείτε την αστυνομική λογοτεχνία με ιδιαίτερο σεβασμό. Αν είχατε τη δυνατότητα να συναντήσετε τον Αστυνόμο Μπέκα του Μάρκαρη, τον Σέρλοκ Χόλμς του Ντόιλ ή τον Ηρακλή Πουαρό της Κρίστι με ποιον θα επιθυμούσατε να συνομιλήσετε και γιατί;

Θα προτιμούσα τον τελευταίο, καθώς θεωρώ ότι ο τρόπος που φτάνει στη λύση είναι η αποθέωση της ευφυΐας. Απολαμβάνω όλους τους ψυχαναγκασμούς του.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να μοιραστείτε μαζί μας, εάν έχετε κάποια βαθιά πεποίθηση για τη ζωή ή για τη συγγραφή με την οποία πορεύεστε – κάτι σαν κοσμοθεωρία- και να μας δώσετε μία γεύση από όσα ετοιμάζετε στο μέλλον.


Η βασική πεποίθηση μου είναι ότι ποτέ δεν περνάς το ίδιο ποτάμι δυο φορές. Είμαστε όλες οι αποφάσεις που έχουμε πάρει, αλλά και όσες δεν τολμήσαμε μέχρι τώρα. Βρίσκομαι μονίμως σε μια εξελισσόμενη κατάσταση, όπου προσπαθώ να αξιοποιήσω ακόμη και το παραμικρό ερέθισμα της καθημερινότητας και να ζω τη ζωή μου με τέχνη. Σε ένα στίχο έχω γράψει, «… παρακαλώ να μου βάλετε ένα στυλό στο χέρι, να γράφω και στον άλλο κόσμο…». Στο συρτάρι μου, εκτός από τα Διηγήματα της Φυλακής και διάφορα ποιήματα έντονα ερωτικά, τώρα τελευταία, υπάρχουν δυο έτοιμα μυθιστορήματα. Όταν γράφω ποίηση, γράφω για εμένα. Όταν γράφω μεγάλη φόρμα, γράφω για τον αναγνώστη. Είμαι πρωτίστως αναγνώστρια του εαυτού μου. Στον κόσμο των εκδόσεων θα υπάρχω για όσο θα έχω να μοιραστώ κάτι ενδιαφέρον χωρίς ωραιοποιήσεις και περιστροφές. Είναι βαρετό να επαναλαμβάνεται κανείς για λίγη δημοσιότητα.

*Το βιβλίο της Γκέλης Ντηλιά "Άγιοι στην Κόλαση" εκδ. ΑΩ παρουσιάζεται τη Δευτέρα 27.01 στο βιβλιοκαφέ Έναστρον (Σόλωνος 101) στις 19:00.

Καίτη Γκρέυ: Πέθανε η λαϊκή τραγουδίστρια - Οι θυελλώδεις έρωτες, η μητρική αγάπη και το πάλκο

Σε ηλικία 100 ετών έφυγε η Καίτη Γκρέι

Η Καίτη Γκρέυ νοσηλευόταν για μήνες στο νοσοκομείο μετά από από βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη. Είχε πάρει εξιτήριο τον Οκτώβριο του 2024 και είχε επιστρέψει στο σπίτι της. «Έχει αρκετά προβλήματα και μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή το οτιδήποτε… ο Θεός μόνο ξέρει» είχε πει τότε, η εγγονή της, Αγγελική Ηλιάδη.

Έφυγε από τη ζωή σήμερα (19-01-2025) σε ηλικία 100 ετών, η Καίτη Γκρέυ. Η σπουδαία λαϊκή τραγουδίστρια αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας τα τελευταία χρόνια και άφησε την τελευταία της πνοή στο σπίτι της.

Σύμφωνα με πληροφορίες η Καίτη Γκρέυ έφυγε από τη ζωή το πρωί της Κυριακής 19 Ιανουαρίου του 2025 στις 10:00 το πρωί. Η κηδεία της θα γίνει την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου του 2025.

Η Καίτη Γκρέυ παντρεύτηκε και χώρισε σε νεαρή ηλικία. Ήταν για πέντε χρόνια αρραβωνιασμένη με τον Στέλιο Καζαντζίδη, και έπειτα με τον Ανδρέα Μπάρκουλη. Επίσης είχε δεσμό με τον εφοπλιστή Νίκο Λαιμό, αλλά και με τον ηθοποιό Κώστα Καρρά.

Παντρεύτηκε δύο φορές: με τον Νίκο Ηλιάδη, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά, τον Φίλιππο (1947) και τον Βασίλη (1950–2021), και με τον χρυσοχόο Μιχάλη Παπαναστασόπουλο. Ζούσε μόνιμα στη Νέα Σμύρνη.

Τη δεκαετία του 1960 ήταν η πιο ακριβοπληρωμένη τραγουδίστρια έχοντας ημερομίσθιο που ξεπερνούσε ακόμα και τις 8.000 δραχμές. Αυτό αναγνωρίστηκε και από τα ελληνικά δικαστήρια σε μια δικαστική μάχη που υπήρχε με ιδιοκτήτη νυχτερινού κέντρου της εποχής.

Ηχογράφησε περισσότερα από 1.500 τραγούδια, μέχρι και το 1996, οπότε και αποσύρθηκε από τη δισκογραφία και τα νυχτερινά κέντρα.

Το 1995 ο Κώστας Φέρρης υπογράφει συμβόλαιο με τον ΑΝΤ1 για τη μεταφορά της θρυλικής ζωής της στην μικρή οθόνη. Ωστόσο αυτό δεν έμελλε να επιτευχθεί εξολοκλήρου μιας και το κόστος του προϋπολογισμού δεν έφτασε και για τα 26 επεισόδια που είχε υπογραφεί η σύμβαση. Τα γυρίσματα έγιναν σε Ελλάδα, Τουρκία και Αίγυπτο ενώ το τραγούδι των τίτλων «Εγώ σε νίκησα ζωή» με ερμηνευτή τον Γιάννη Πάριο δε βγήκε ποτέ στη δισκογραφία.

Το 2006 κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία της, με τίτλο «Έτσι όπως τα έζησα». Έπαιξε σε 19 ταινίες ως ηθοποιός και τραγουδίστρια.

Η πολυτάραχη ζωή της σπουδαίας τραγουδίστριας

Η Καίτη Γκρέυ, το πραγματικό της όνομα Αγγελική Καλαϊτζή γεννήθηκε στις 14 Μαΐου 1924 στο χωριό Μυτιληνιοί της Σάμου και είχε τρία αδέλφια. Υιοθετήθηκε από την οικογένεια Καλαϊτζή και μεγάλωσε στον Πειραιά.

Αρχικά έγινε ηθοποιός στα μπουλούκια της Ρίτας Τσάκωνα και αργότερα τραγούδησε ελαφρό τραγούδι με τον Γιάννη Βέλλα καθώς και άλλους καλλιτέχνες του είδους. Πρότυπό της υπήρξε ο Τζίμης Μακούλης. Το πρώτο της τραγούδι το ηχογράφησε το 1952 και ήταν η δημιουργία του Γιώργου Μητσάκη «Το μαράζι». Μετά την επιτυχία που σημείωσε, κατάφερε να γίνει το πρώτο όνομα στα μεγαλύτερα κέντρα της εποχής.

Με επιμονή και σκληρή δουλειά καταφέρνει να δώσει σάρκα και οστά σε μια σειρά από όνειρα. Να εκπληρώσει φιλοδοξίες και να γίνει από κάποια στιγμή και μετά, το όνομά της συνώνυμο της επιτυχίας.

 Με τη αυθεντική λαϊκή φωνή και το ανεπανάληπτο ταμπεραμέντο, η Καίτη Γκρέυ σφράγισε μια ολόκληρη εποχή. Οι μοναδικές ερμηνείες της σε διαχρονικές επιτυχίες, όπως «Το μαράζι», «Το βουνό», «Πήρα την στράτα και έρχομαι», «Μέσα στης ζωής τα μονοπάτια», «’Ανοιξε, άνοιξε», «Καλέ μάνα δεν μπορώ», «Αγγελοκαμωμένη μου», «Θέλω να είναι Κυριακή», «Τα ξένα χέρια», «Το πες και τό ‘κανες», «’Αναψε το τσιγάρο», «Μια γυναίκα μόνο ξέρει», «Βαθειά στη θάλασσα θα πέσω», άφησαν ανεξίτηλο το σημάδι τους στο ελληνικό τραγούδι.

Ερμήνευσε τις πρώτες εκτελέσεις τραγουδιών συνθετών όπως: Μάρκος Βαμβακάρης, Βασίλης Τσιτσάνης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Γιώργος Μητσάκης, Χρήστος Κολοκοτρώνης, Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, Κώστας Βίρβος, Θόδωρος Δερβενιώτης, Μπάμπης Μπακάλης, Γιώργος Ζαμπέτας και Πάνος Τζαβέλλας.

Τι είχε εξομολογηθεί η Καίτη Γκρέι στον Αντώνη Μποσκοϊτη 

*το απόσπασμα από τη συνέντευξη που είχε δημοσιεύσει ο δημοσιογράφος στο Documento . 

Όταν ο Στέλιος Καζαντζίδης της ζήτησε να ξαναβρεθούν μαζί στο παλκο και ενώ εκείνη είχε δεσμό με τον εφοπλιστή Νίκο Λαιμό και εκείνος με τη Μαρινέλλα 

"Τέλος πάντων, κάνε ό,τι θες, σου έχω εµπιστοσύνη». Ξαναπαίρνει ο Καζαντζίδης και του λέω πως συµφωνώ να τραγουδήσουµε, µέσα µου όµως έβραζα: «Α ρε πούστη, θα δεις τι θα σου κάνω» έλεγα. Πάω στον µόδιστρό µου και του λέω: «Γιώργο, θέλω να µου ράψεις ό,τι πιο σεξουαλικό υπάρχει» κι αυτός µου κάνει: «Τι έπαθες µωρή, εσύ ούτε πλάτη δεν ήθελες έξω» (γέλια). Κάθισε ο άνθρωπος, κένταγε κι έραβε τις νύχτες και µου έβγαλε µέσα σε πέντε µέρες τρία διαφορετικά φορέµατα. Όταν µε είδε ο Στέλιος µου κάνει: «Βλέπω τα βγάλαµε όλα», αλλά του δείχνω τη Μαρινέλλα και του απαντάω: «Κουµάντο από κει, όχι σε µένα» (γέλια)."

Για το τραγούδι και για τη μητέρα της 

«Όταν ήμουν μικρή και μια κυρία μού έφερνε σοκολάτες και καραμέλες, ρωτούσα τη μητέρα μου ποια είναι αυτή η κυρία. Μου έλεγε ότι είναι μια θεία, που μας αγαπάει. Μεγάλωσα στα ξένα χέρια, αλλά αυτή η γυναίκα που με μεγάλωσε με λάτρεψε. Ήταν πραγματική μου μάνα. Μια μέρα, γυρνώντας από το νηπιαγωγείο, συνάντησα αυτή τη “θεία” στον δρόμο. Ήταν με έναν αστυνομικό και μόλις με είδε είπε “Να ‘το, να ‘το!”. Την είδα και τη ρώτησα, γιατί δεν έρχεται πια σπίτι μας. Μου είπε ότι δεν ήταν εδώ και έλειπε και μου είπε να πάω σπίτι της, να παίζω με τα παιδιά της», είχε πει.


«Και με πήρε σπίτι της και πέσανε τα αδέρφια μου – φυσικά ήταν αδέρφια μου – και εκείνη την ώρα μου είπε “Εγώ είμαι η σκύλα η μάνα σου, που σ’ έδωσα, γιατί δεν μπορούσα να σε ζήσω”. Της είπα ότι θέλω να κάτσω μαζί της και δεν θέλω να πάω στην άλλη. Μου είπε ότι, αν δεν πάω, θα τη βάλουν φυλακή. Η θετή μου μητέρα είχε καλέσει την αστυνομία και όταν πήγα σπίτι τής είπα: “Δεν είσαι εσύ η μαμά μου. Δώσε μου τα ρούχα μου, να πάω στην άλλη”. Είχα πολλές τέτοιες πικρίες στη ζωή μου», συμπλήρωνε η Καίτη Γκρέυ.


[...]


Τότε λοιπόν οι φωνοληψίες, όπως θα ξέρουνε οι παλιοί, δε γινόντουσαν όπως γίνονται τώρα, με ταινίες και τέτοια, με φίλτρα και με ένα σωρό πράγματα που τις μικρές φωνές τις κάνουν μεγάλες. Και τότε, μάλιστα, έπαιρνε και βραβείο όποιος χάλαγε τα λιγότερα κεριά στις φωνοληψίες. Κι απ’ ότι λέγανε, εγώ και ο Βαγγέλης ο Περπινιάδης, ήμασταν οι μοναδικοί τραγουδισταί που δε χαλάγαμε πολλά κεριά. Πηγαίναμε μια κι έξω. Τότε έπρεπε να είχες μέταλλο για να μπορέσεις να τραγουδήσεις στα μηχανήματα αυτά που είχανε. Πραγματικά, στήθηκα εγώ, το είπα το τραγούδι μια κι έξω.


Τρελαθήκανε όλοι γιατί, όπως μου εξήγησαν μετά, δίνανε βραβεία σ’ αυτούς που χαλάγανε τα λιγότερα κεριά, γιατί η φωνή γραφότανε πάνω σ’ ένα κερί. Μ’ αγκάλιασε ο Μητσάκης, με φίλαγε, κορίτσι μου, μπράβο, συγχαρητήρια, μιa κι έξω το πήγες το τραγούδι, δεν έπαθες καθόλου τρακ. “Ε, ας το κάνουμε άλλη μια φορά”, λέει ο κύριος Μηλιόπουλος κι ο κύριος Λαμπρόπουλος, “για να έχουμε κι ένα ρεζέρβα, γιατί μπορεί να χαλάσει το ένα κερί να έχουμε το άλλο”. Πραγματικά, το γύρισα άλλη μια φορά και γραμμοφώνησα το πρώτο μου τραγούδι με μεγάλη συγκίνηση», είχε αφηγηθεί στον Γιώργο Χρονά.

*Mε πληροφορίες από ladylike.gr, iefimerida και documento

Δημήτρης Χόρν : Δεν αρκεί να θέλεις κάτι-Πρέπει να είσαι και έτοιμος να παλέψεις γι' αυτό

Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή ο μεγάλος ηθοποιός Δημήτρης Χορν το 1998. Συγκεντρώσαμε μερικά αγαπημένα αποφθέγματα του και κάποια ενδιαφέροντα αποσπάσματα από συνεντεύξεις που είχε παραχωρήσει κατά το παρελθόν.

Με δικά του λόγια:

• Δεν αρκεί να θέλεις κάτι. Πρέπει να είσαι και έτοιμος να παλέψεις γι' αυτό.

• Μη φοβάσαι το τρακ. Πηγαίνει πάντα εκεί, όπου υπάρχει ταλέντο.

• Δεν είναι κακό να βασανίζεσαι. Κακό είναι να βαριέσαι.

• Η επιτυχία είναι εξίσου δύσκολη να τη χειριστείς, με την αποτυχία.

• "Τι θα πει πρόοδος ή ελευθερία; Υπάρχει άλλη λέξη από την ελευθερία που να την έχουν μεταχειριστεί ελεεινότερα; Αλλά αν βγω εγώ και πω ότι είμαι προοδευτικός, θα καγχάσουν όλοι αυτοί που θεωρούν ότι δεν είμαι προοδευτικός. Θα ήθελα να μάθω τι είναι πρόοδος, τι είναι ελευθερία, που εγώ είμαι εναντίον αυτών των πραγμάτων ως συντηρητικός. Εγώ θεωρώ τον εαυτό μου προοδευτικό! Άλλο αν οι δυνάμεις μου, η ηλικία μου και η ιδιοσυγκρασία μου ακόμα, και η φύση μου η ίδια, να μην είναι ένα κύτταρο τολμηρού ανθρώπου. Αυτό δεν θα πει ότι δεν είμαι προοδευτικός. Μπορεί να μην είμαι μαχητής αν θέλετε, μπορεί να μην είμαι ηγετική μορφή."

[...]

Ερωτηθείς για το πως μπορεί να κατακτήσει κανείς τη γυναίκα των ονείρων του

Πώς φαντάσθηκε αυτός ο νέος ότι θα είχα συμβουλή για το πώς θα μπορούσε να κατακτήση την γυναίκα των ονείρων του, αφού εγώ ο ίδιος δεν μπόρεσα ακόμα να κατακτήσω την γυναίκα των δικών μου ονείρων; Α, θάναι αναιδέστατος αυτός ο νέος… Και για να μην έρθη στο καμαρίνι μου, τον πληροφορώ ότι καμμιά γυναίκα δεν κατακτάται με συμβουλές, γιατί απλούστατα καμμιά γυναίκα δεν κατακτάται αν δεν θέλη η ίδια να κατακτηθή. Άλλωστε είναι πλάνη να πιστεύουμε ότι κατακτούμε τις γυναίκες. Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Για την πολιτική

Προσπαθώ να αποκτήσω συνείδηση εκλογέως. Νομίζω ότι σ’ αυτό το κεφάλαιο οι Έλληνες είμαστε αφάνταστα καθυστερημένοι. Ψηφίζουμε ανάλογα με το πώς μας καθοδηγεί το ένστικτο ή το προσωπικό μας συμφέρον. Το ένστικτο μπορεί πολλές φορές να είναι αλάνθαστο, αλλά στην περίπτωση της πολιτικής δεν βοηθά τον εκλογέα να κατευθυνθή σωστά προς το κοινόν συμφέρον. Κι’ ας μου επιτραπή να πω κάτι Παπανδρεϊκό (σ.σ. ο Χορν αναφέρεται ασφαλώς στον Γεώργιο Παπανδρέου, στο Γέρο της Δημοκρατίας): Ο πολιτικός πρέπει να διαθέτη ένστικτο. Ο εκλογέας, ποτέ.

Mε πληροφορίες από in.gr, sansimera.gr

Αυτή είναι η Ελληνίδα γενετίστρια που ανακάλυψε το γονίδιο που προκαλεί την παιδική λευχαιμία

 Η Έλλη Παπαεμμανουήλ είναι επίκουρη καθηγήτρια στο κέντρο καρκίνου Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Η γενετίστρια – βιολόγος, όντας επικεφαλής ερευνητικής ομάδας ανακάλυψε το γονίδιο που προκαλεί την παιδική λευχαιμία.

Το συμπέρασμα της έρευνας για τη μυελοδυσπλασία δείχνει ότι νέες γενετικές ενδοσκοπήσεις θα διευκόλυναν τον προσυμπτωματικό έλεγχο μετάλλαξης. Η Ελληνίδα γενετίστρια έκανε δοκιμές σε 1.450 ασθενείς με οξεία μυελογενής λευχαιμία και διαπίστωσε πως ενώ φαινομενικά πάσχουν από την ίδια αρρώστια, χωρίζονται στη πραγματικότητα σε τουλάχιστον 11 ξεχωριστές ομάδες. Αυτές οι ομάδες είχαν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ τους  όπως την ηλικία ή την ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία. Με μια πιο αναλυτική έρευνα, διαπίστωσαν πως το 70% των διαφορών στην εξέλιξη της λευχαιμίας οφειλόταν στις γονιδιακές μεταλλάξεις. Η έρευνά της δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “New England Journal of Medicine” και την παρουσίασε η ίδια στο 21ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αιματολογίας στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο του 2016.

Η Έλλη Παπαεμμανουήλ γεννήθηκε στην Αθήνα. Το 2004 έλαβε το πτυχίο της από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Επιζητώντας μία καριέρα πάνω στην έρευνα για τον καρκίνο πήρε υποτροφία για διδακτορικό στο Ίδρυμα Έρευνας κατά του Καρκίνου στο Λονδίνο. Εκεί διεξήγαγε έρευνες σχετικές με τη γενετική προδιάθεση για καρκίνο του παχέος εντέρου και για παιδική λευχαιμία και έκανε δημοσιεύσεις σχετικά με την ταυτοποίηση του πρώτου γονιδιακού locus, που σχετίζεται με τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης λευχαιμίας.

Από το 2010 έως και το 2014, η Έλλη Παπαεμμανουήλ εργάστηκε ως ανώτερη μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ινστιτούτο Wellcome Trust Sanger Institute. Από το 2014 μέχρι και σήμερα, η Ελληνίδα επιστήμονας εργάζεται ως junior team leader στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Από τον Μάρτιο του 2015, είναι επίκουρος καθηγήτρια στο κέντρο καρκίνου Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC).

Έχει εργαστεί στο Cambridge, στο «Wellcome Trust Sanger Genome Campus», το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένα από τα κορυφαία κέντρα γονιδιακής έρευνας στον κόσμο, καθώς και στο Wellcome Trust Sanger Genome Campus of Cambridge University.

Η Έλλη Παπαεμμανουήλ, συντονίζει κέντρα σε περισσότερες από 30 χώρες  με στόχο να συλλέξει και να εξετάσει 17.000 δείγματα που θα καλύπτουν όλες τις μορφές μυελογενούς και λεμφοκυτταρικής λευχαιμίας

Πηγή: medlabnews.gr 

Αφιέρωμα | Νίκος Καββαδίας : Χόρεψε πάνω στὸ φτερὸ τοῦ καρχαρία

Ὁ Νίκος Καββαδίας γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου τὸ 1910 σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Μαντζουρίας, στην περιοχή Χαρμπίν που ήταν στρατιωτική βάση. Λεγόταν τότε Νικόλσκι Ουσουρίσκι κοντά στον ποταμό Ουσσούρ. Ο πατέρας του ήταν επιχειρηματίας και διατηρούσε γραφείο γενικού εμπορίου με εισαγωγές και εξαγωγές, ενώ διακινούσε μεγάλες ποσόστητες εμπορευμάτων, τροφίμων και άλλων καταναλωτικών ειδών. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν προμηθευτής του τσαρικού στρατού.

Σύμφωνα με το μπλογκ της Τζένιας Καββαδία, αδερφής του ποιητή το 1933 η οικογένεια μετακόμισε από τον Πειραιά στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην Κυψέλη, στην οδό Αγ. Μελετίου 10. Εκεί τους βρήκε ο πόλεμος. Πήρε μέρος στον Αλβανικό και γύρισε τελευταίος και ταλαιπωρημένος από το μέτωπο, τρώγοντας ότι του έδιναν οι νοικοκυρές στα γύρω χωριά.

Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, έμεινε στην Αθήνα και συμμετείχε στην Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του Κ.Κ.Ε. Εκεί όπου οι Έλληνες από τη μία μεριά και οι Γερμανοί Ταγματασφαλίτες έπαιζαν το παιχνίδι της γάτας με τα ποντίκια. Τότε που γέμισαν τα Χαϊδάρια και οι Καισαριανές και δεν ήξερες αν το βράδυ θα κοιμηθείς σπίτι σου ή στην Ασφάλεια της οδού Μέρλιν. 

Μετά την αποχώρηση του Στρατού Κατοχής μπαρκάρισε υπό περιοριστικούς όρους και ταξίδεψε σε όλη την υπόλοιπη ζωή του ως ασυρματιστής μέχρι το θάνατο του στις 10 Φεβρουαρίου 1975.

Οι περισσότερες από τις ποιητικές του συλλογές αναφέρονται στη θάλασσα και τους ναυτικούς, με το έργο του να χαρακτηρίζεται από έντονη ατμόσφαιρα και ρομαντισμό, καθώς και από τη χρήση του καθημερινού λόγου.

Ο Καββαδίας υπηρέτησε ως ναυτικός για πολλά χρόνια και αυτή η εμπειρία επηρέασε βαθιά το έργο του. Στη γραφή του συνδυάζονται εικόνες της θάλασσας, της περιπέτειας, της μοναξιάς και της απόλυτης ελευθερίας που προσφέρει η ζωή των ναυτικών. Ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα του είναι οι ποιητικές συλλογές "Μαραμπού" (1933) και "Ποίηση" (1948), "Τραβέρσο"(1975).

Η ποιητική του γλώσσα είναι λιτή, γεμάτη συναισθηματική ένταση, και συχνά ασχολείται με θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης και της μοίρας, συνδυάζοντας τον έρωτα με τη θάλασσα και την περιπλάνηση.

Την πρώτη μουσική προσέγγιση στο έργο του μεγάλου ποιητή πραγματοποίησε ο συνθέτης Θάνος Μικρούτσικος ενώ εμβληματικό είναι και το ποίημα "Φάτα Μοργκάνα" που ερμήνευσε η Μαρίζα Κωχ.

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό

στάλα τη στάλα συναγμένο απ' το κορμί σου

σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,

που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.

Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,

οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,

όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρί

χτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη.

Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά.

Οι κάβες της Γερακινής και το Στρατόνι.

Το επίχρισμα. Η άγια σκουριά που μας γεννά,

Μας τρέφει, τρέφεται από μας, και μας σκοτώνει.

Πούθ' έρχεσαι; Απ' τη Βαβυλώνα.

Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.

Ποιαν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα.

Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Η μουσική σύνδεση με το έργο του, μέσω τραγουδιών όπως το "Μαραμπού" και το "Αχ, μανούλα", τον καθιστούν επίσης σπουδαία προσωπικότητα στην ελληνική μουσική παράδοση.

Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της ελληνικής ναυτικής λογοτεχνίας και παραμένει μια εμβληματική μορφή της ελληνικής γραμματείας.

Με δικά του λόγια:

• Το «ευχαριστώ» είναι πρόστυχη πληρωμή. Όταν δυο άνθρωποι ζούνε ο ένας με την ανάσα του άλλου, δεν χωράει πληρωμή.

• Εκτός από τη μάνα σου κανείς δε σε θυμάται

• σε τούτο το τρομακτικό ταξίδι του χαμού…

• Ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι;

• Χόρεψε πάνω στὸ φτερὸ τοῦ καρχαρία.
• Παῖξτε στὸν ἄνεμο τὴ γλώσσα σου καὶ πέρνα.

2025- Έτος Μίκης Θεοδωράκης. «Όμορφη Πόλη». Η παράσταση-θρύλος έρχεται στο Θέατρο Παλλάς

 

2025. Έτος Μίκης Θεοδωράκης. «Όμορφη Πόλη». Η παράσταση-θρύλος έρχεται στο Θέατρο Παλλάς με τη νέα χρονιά, εγκαινιάζοντας τις εορταστικές εκδηλώσεις της χώρας μας προς τιμήν του μεγαλύτερου Έλληνα συνθέτη. Από τις 31 Ιανουαρίου και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Τραγουδούν Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μπάσης και η Γιώτα Νέγκα. Ερμηνεύουν Λυδία Κονιόρδου και Μιχάλης Σαράντης. Μαζί τους η Τάνια Τσανακλίδου. Σκηνοθεσία Γιώργος Βάλαρης. Η προπώληση άνοιξε.

 

ΘΕΑΤΡΟ ΠΑΛΛΑΣ

 

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης

 

Η ΘΡΥΛΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

 

ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ - ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΛΑΡΗΣ

                                                             

31 IANOYAΡIOY- 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ  2025

 

     

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

   Με άξονα-μύθο τις γνωστές μελωδίες και την ποίηση του μεγάλου μας μουσουργού Μίκη Θεοδωράκη ο δημιουργός Γιώργος Βάλαρης παρουσιάζει στο θέατρο «Παλλάς» την εμβληματική παράσταση Όμορφη πόλη - 100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης. Η παράσταση αυτή τιμά τον αείμνηστο συνθέτη μας με αφορμή το «Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη», που έχει ανακηρυχθεί επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννησή του.

  Tη νέα Όμορφη πόλη τιμούν οι κορυφαίοι τραγουδιστές Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μπάσης και η Γιώτα Νέγκα, η σημαντική τραγωδός Λυδία Κονιόρδου, και ο βραβευμένος Μιχάλης Σαράντης. Μαζί τους η σπουδαία ερμηνεύτρια Τάνια Τσανακλίδου. Την σύνθεση συμπληρώνουν οι χορευτές Φαίδρα Νταϊόγλου, Κωστής Τσιαμάγκας και 7μελής ορχήστρα. Πρόκειται για μια μοναδική θεατρική-μουσική παραγωγή, η οποία ανέβηκε πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1962 και ξανά το 2020 όπου και υμνήθηκε από κοινό και κριτικούς στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και στο Ηρώδειο. Αυτή τη φορά αναβιώνει στο Παλλάς για λίγες παραστάσεις από τις 31 Ιανουαρίου ως τις 9 Φεβρουαρίου του 2025. Θα συνεχίσει στη Θεσσαλονίκη το Φεβρουάριο του 2025 και θα ακολουθήσει μια παγκόσμια περιοδεία (Αμερική, Αυστραλία, Ευρώπη) σε πόλεις που σύντομα θα ανακοινωθούν.

  Μαζί με τα σπουδαία ποιητικά κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη παρουσιάζονται για πρώτη φορά και πεζά κείμενα του Γιώργου Βάλαρη, τα οποία πραγματεύονται κυρίαρχα θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης και της ελληνικής κοινωνίας – ο έρωτας, η ξενιτιά, ο θάνατος, η ρωμιοσύνη. Μαζί τους τα γνήσια λαϊκά και εμβληματικά τραγούδια του μεγάλου μας συνθέτη που γαλούχησαν γενιές και γενιές («Όμορφη πόλη», «Φεγγάρι μάγια μου ’κανες», «Της δικαιοσύνης», «Ένα το χελιδόνι», «Στρώσε το στρώμα σου», «Βρέχει στη φτωχογειτονιά», κ.ά.), καθώς και ένα σύγχρονο οπτικοακουστικό θέαμα, το οποίο συνοδεύουν κορυφαίοι ερμηνευτές.

 

 

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ

Στην προσπάθεια να αναβιώσω τη θρυλική παράσταση του 1962  «Όμορφη πόλη» – πράγμα δύσκολο – σε μια σύγχρονη «Όμορφη πόλη» , μέσα από μια πολύμηνη μελέτη της ζωής και του έργου  του Μίκη Θεοδωράκη και παράλληλα προσπαθώντας να βρω την κατάλληλη μορφή που θα αποτυπώνει πιο ολοκληρωμένα το έργο του στο διηνεκές του χρόνου, οδηγήθηκα μοιραία σε μονοπάτια που πολλές φορές χρησιμοποίησε ο σπουδαίος μουσουργός και ποιητής μας και κυρίαρχα σε αυτό της αρχαίας τραγωδίας, η οποία παραμένει ζωντανή στη μνήμη μας και είναι ταιριαστή με την εποχή που διανύουμε. Μια εποχή, όπου βλέπουμε ένα έθνος κυριολεκτικά να γίνεται χορός, με τα τραγούδια  – που χαρακτηρίζουν τον λαό μας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του και που εδώ λειτουργούν σαν ενωτικός κρίκος – ως χορικά.

Είναι γνωστό εξάλλου πως μέσα από τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη αναδύονται ένα έθνος, μια ολόκληρη τραγική γενιά αλλά και πανανθρώπινα συναισθήματα που διαγράφουν τη μοίρα ενός λαού. Τέλος, ψάχνοντας να βρω τους συνδέσμους στις μικρές ιστορίες των τραγουδιών που θα οδηγήσουν στη «μεγάλη ιστορία», κατέληξα στη σπουδαία και άρρηκτα συνδεδεμένη με το μουσικό του έργο ποίηση του Μίκη Θεοδωράκη. Η μουσικοθεατρική παράσταση «Όμορφη πόλη» είναι  λοιπόν μια εθνική και πανανθρώπινη ιστορία με τoν δικό της χορό και τα δικά της παθόντα πρόσωπα-πρωταγωνιστές, όπου «μέσα σε αυτήν την ιστορία τα τραγούδια δεν ήσαν πλέον σα δέντρα που μετρούν τη μοναξιά του κάμπου, αλλά άπλωναν αναμεσά τους φύλλα και κλαδιά! Σχημάτιζαν ένα μικρό δάσος, όπου μπορούσαν να ζήσουν και να πεθάνουν πουλιά, μύθοι και άνθρωποι. Και το δάσος αυτό το ονομάζω ΤΡΑΓΟΥΔΙ με κεφαλαία». Τα λόγια αυτά του συνθέτη ταιριάζουν απόλυτα στην κατεύθυνση της παράστασης, για την οποία θα χρησιμοποιήσω τον όρο σύγχρονη λαϊκή τραγωδία. Το τραγούδι δεν έδωσε εξάλλου το όνομά του στον όρο τραγωδία; Έπειτα προστέθηκαν τα στοιχεία: ο μύθος, η ποίηση, οι τραγικοί ήρωες και ο χορός. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΛΑΡΗΣ

 

 

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ (1925-2022)

 

Ο Μίκης Θεοδωράκης  ιδιοφυής μουσική και καλλιτεχνική προσωπικότητα, αποτελεί ένα σύμβολο στη  σύγχρονη ιστορία του τόπου μας. Το μουσικό του ταλέντο  ξεδιπλώνεται, σε όλες τις περιόδους, παράλληλα με την διαρκή πολιτική και αγωνιστική του δράση. Ζεί την οδύνη του παγκοσμίου πολέμου και νεαρός αγωνίζεται κατά των Γερμανών κατακτητών και βασανίζεται, εξορίζεται  μετά τον διχασμό του Εμφυλίου  στην Ικαρία, και έπειτα, στη Μακρόνησο, αποτελεί κορυφαίο στέλεχος της Αριστεράς, πρωτοστατώντας, μετά την επιβολή της απριλιανής δικτατορίας, στην ίδρυση του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου. Αντιστέκεται, διώκεται, συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Μετά την αποφυλάκιση του, το 1970, μέσα από τη μουσική και τις συναυλίες του σε όλο τον κόσμο, ευαισθητοποιεί και αφυπνίζει την κοινή γνώμη σε όλο τον κόσμο κατά των Συνταγματαρχών. Μεταπολιτευτικά, υπηρετεί τον Ελληνικό λαό και μέσα από το κοινοβούλιο σε ποικίλες θέσεις, πριν αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική, διατηρώντας, την ηχηρή και επιδραστική του δημόσια παρέμβαση, στην επιταγή της συμπνοής και συμφιλίωσης.

 

Μυείται στη μουσική από την παιδική  του ηλικία με μέγα εμπνευστή τον Μπετόβεν  και το έργο του στάθηκαν αφορμή να αφυπνιστεί η μουσική  και καλλιτεχνική του ιδιοφυία. Μαθητεύει στο Ωδείο Αθηνών και μετέπειτα στο Παρίσι. Η δημιουργική του πορεία, από την  σύνθεση του μελωδικού πλούτου με το αγωνιστικό περιεχόμενο και διαστάσεις ενίοτε επικές, υποκρύπτει την πάτρια κληρονομιά του βυζαντινού μέλους, του δημοτικού τραγουδιού, του ρεμπέτικου, και των δυτικών επιρροών, με το άνοιγμα της μουσικής στις μάζες και τη  μελοποίηση υψηλής ποιότητας ποίησης. Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη εκφράζει με τρόπο μοναδικό, τους μύχιους πόθους του Ελληνικού λαού, από τις έγνοιες της καθημερινότητας έως την οριστική εδραίωση μιας ανοιχτής, συμπεριληπτικής, δημοκρατικής κοινωνίας.

 

Μοναδική προσωπικότητα, χειμαρρώδης  αφηγητής αλλά και μάστορας της τέχνης του λόγου, με εξαιρετικά συγγράμματα:  Για την ελληνική μουσική και τη Μουσική για τις μάζες έως Το Χρέος, ημερολόγια 1967-70, 1970-74, τη Μαχόμενη Κουλτούρα, με αποκορύφωμα, την αυτοβιογραφία του Οι δρόμοι του Αρχάγγελου,  άφησε το συγγραφικό του αποτύπωμα καταγράφοντας τις καλλιτεχνικές, τις πολιτικές και τις κοινωνικές αναζητήσεις του

Ο συνθέτης, ο αγωνιστής, ο πολιτικός, ο στοχαστής, ο πολίτης. Η ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη αποτελούν απαράγραπτη πολιτιστική κληρονομιά του Ελληνισμού, προβάλλοντας την οικουμενικότητά της.

 

Με τιμή παραθέτουμε την επιστολή του Μίκη Θεοδωράκη προς τον

Σκηνοθέτη της παράστασης Γιώργο Βάλαρη:

 

«Αγαπητέ μου Γιώργο,

Έφυγα μετά την παράσταση ευτυχής και προβληματισμένος. Όχι για σένα

και τους εξαίσιους συνεργάτες σου αλλά για μένα και για το έργο μου.

Η σκηνοθεσία και η ερμηνεία με επηρέασαν βαθιά. Τελικά αυτό που είδα

και που άκουσα ήταν ένα Όνειρο! Και νομίζω ότι έτσι το εισπράττει και το

κοινό.

Τα στοιχεία, τα υλικά υπήρχαν.

Τι έλειπε; Έπρεπε να έρθει ένας άνθρωπος όπως εσύ, με δύο βασικές

ιδιότητες πέραν της αξίας του: την Αγάπη και την Πίστη.

Έτσι κατόρθωσες να αναδείξεις την πνευματικότητα και τους κρυμμένους

συμβολισμούς του έργου μου πλάθοντας τελικά ένα νέο πρόσωπο που να

πατάει γερά στη σύγχρονη πραγματικότητα και ταυτόχρονα να στοχεύει

στο Μέλλον. Στο Αύριο της Ελλάδας και του Κόσμου.

 

Κι αυτό είναι μια νίκη για μένα, γιατί οι δοκιμασίες που επέλεξα να ζήσω

με βοήθησαν να γεννήσω ιδέες και έργα σαν κι αυτό της Όμορφης Πόλης.

Η παρουσία σου στη ζωή μου δεν είναι τυχαία. Ήρθες στις πιο κρίσιμες

στιγμές ενός ανθρώπου για τον οποίο η δικαίωση αποτελεί την τελευταία

αλλά και μέγιστη επιθυμία.

Σε ευχαριστώ θερμά και σε παρακαλώ να διαβιβάσεις τις θερμές μου

ευχαριστίες και σ’ όλους τους συντελεστές της παράστασης.»

 

Αθήνα, 21.1.2020

 

Μίκης Θεοδωράκης

 

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μουσική – ποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

Σύνθεση Έργου - Σκηνοθεσία: Γιώργος Βάλαρης

Πεζά κείμενα: Γιώργος Βάλαρης, Στέλιος Παπαδόπουλος

Χορογραφία: Φώτης Νικολάου

Video art: X SQUARE DESIGN LAB

Χρήστος Μαγγανάς – Χριστόφορος Κώνστας

Κοστούμια: Χάρης Σουλιώτης

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Φρίγγας

Διεύθυνση παραγωγής: Κατερίνα Μπερδέκα

Βοηθός παραγωγής: Ρόζα Καλούδη

Φωτογράφος: Γιώργος Καλφαμανώλης 

Τρέιλερ: Αχιλλέας Τσούτσης

 

 

Τραγουδούν:
Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μπάσης και η Γιώτα Νέγκα

Ερμηνεύουν:
Λυδία Κονιόρδου, Μιχάλης Σαράντης

 

Μαζί τους η Τάνια Τσανακλίδου

 

Χορεύουν: Φαίδρα Νταϊόγλου, Κωστής Τσιαμάγκας

 

Σύνθεση Ορχήστρας:

Πιάνο: Αχιλλέας Γουάστωρ

Μπουζούκι: Ηρακλής Ζάκκας

Ντραμς: Σπύρος Παναγιωτόπουλος

Κιθάρα: Νίκος Ξύδης

Μπάσο: Σταύρος Καβαλιεράτος

Βιολί - Σαξόφωνο: Παναγιώτα Ζαρείφη

ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ

Παρασκευή 31 Ιανουαρίου | 21:00

Σάββατο 1 Φεβρουαρίου | 21:00

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου | 19:00

 

Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου | 20:00

Παρασκευή  7 Φεβρουαρίου | 21:00

Σάββατο 8 Φεβρουαρίου | 21:00

Κυριακή 9 Φεβρουαρίου | 19:00

 

 

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

2:10 ώρες με διάλειμμα

Ηλίας Κασσελάς: Η μόνη εποχή στην οποία θα μπορούσα να ζήσω είναι η εποχή της συνεχώς "παλλόμενης μεμβράνης" του εδώ και τώρα

Συνέντευξη στην Κάλλια Βαβουλιώτη

O Ηλίας Κασσελάς είναι ένας εικαστικός καλλιτέχνης που "μοιράζει" το χρόνο του μεταξύ Αθήνας και της γενέτειρας του της Κορίνθου. Παρά το νεαρό της ηλικίας του έχει επιδείξει σπουδαία δείγματα εικαστικής απεικόνισης με ήδη δύο ατομικές εκθέσεις στο ενεργητικό του αλλά και τη συμμετοχή του σε πλήθος ομαδικών εκθέσεων ενώ επίσης έχει ασχοληθεί με το animation και την εικονογράφηση βιβλίων. Στην τελευταία και πιο πρόσφατη ατομική του έκθεση "Εσωτερικά Τοπία"  σε επιμέλεια Πάρη Καπράλου προσεγγίζει εσωτερικούς κόσμους και πολιτισμούς μέσα από τη μέθοδο που ο ίδιος αποκαλεί ημι-αυτοματισμό, ενώ τα έργα του έμπεριέχουν συμβολισμούς και πρόσωπα από μυθολογίες των Σουμέριων - γεγονός που αποδεικνύει ότι ο Κασσελάς είναι μία περίπτωση ερευνητή-εικαστικού με σημαντικό φιλοσοφικό υπόβαθρο.

Πως ανακάλυψες την κλίση σου στη ζωγραφική; Ξεκίνησες με πενάκι ή πειραματίστηκες πριν καταλήξεις σε αυτή τη μέθοδο;

Μικρός συνήθιζα να περνάω αρκετές ώρες μόνος μου, είτε παίζοντας είτε διαβάζοντας είτε ζωγραφίζοντας. Συνέχισα να ζωγραφίζω σε όλο το δημοτικό και το γυμνάσιο, όπου και έμαθα για την ύπαρξη των σχολών καλών τεχνών, από την τότε δασκάλα καλλιτεχνικών του γυμνασίου μου, η οποία και με προέτρεψε να ξεκινήσω μαθήματα σχεδίου για να εισαχθώ σε μία από αυτές.

Τα πρώτα χρόνια της φοίτησής μου στη Σχολή Καλών Τεχνών Φλώρινας χρησιμοποιούσα σινική μελάνη με πινέλο και πένα, ύστερα μελάνη και μαρκαδοράκι και στο τέλος μόνο μαρκαδοράκι, υλικό με το οποίο εως τώρα έχω παράξει το μεγαλύτερο όγκο της δουλειάς μου. Το τελευταίο διάστημα χρησιμοποιώ όλο και περισσότερο σινική μελάνη με πένα.

 Αν επέλεγες να ζήσεις σε μία άλλη εποχή, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Δε ξέρω. Το παρελθόν δεν έχει υπόσταση, αποτελεί αναμνήσεις δηλαδή αντίλαλους πραγμάτων, το μέλλον δεν έχει υπόσταση, αποτελεί προοπτικές και σπόρους. Κάθε δεύτερο εξαφανίζεται δίχως δεύτερη σκέψη και το ίδιο και ό,τι αποτελεί τον "εαυτό" σε ένα σύμπαν όχι "πραγμάτων" μα ατελείωτων διαδικασιών απρόσωπων και αδιάφορων για τον "εαυτό" του καθενός. Συνεπώς η μόνη εποχή στην οποία θα μπορούσα να ζήσω είναι η εποχή της συνεχώς "παλλόμενης μεμβράνης" του εδώ και τώρα, ευτυχώς ή δυστυχώς. Ή ίσως αυτός είναι ο τρόπος μου να διαχειριστώ ότι πλησιάζω τα 40.
 
 Πως ξεκινάει ένα έργο «ημι-αυτοματισμού» για τον Ηλία Κασσελά; Ποια είναι η αφορμή; Υπάρχει κάποια διαδοχικότητα στην προσέγγιση ή είναι ένας κόσμος που έρχεται φωτογραφικά σαν έμπνευση και έπειτα αποτυπώνεται;
 
Συνήθιζα να ονομάζω "ημι-αυτοματισμό" το τρόπο που λειτουργώ ζωγραφικά, προσπαθώντας να περιγράψω με ειλικρίνεια τη διαδικασία που ακολουθώ τόσο πριν αρχίσω να σχεδιάζω, όσο και τη ζωγραφική αυτή καθ' εαυτή. Τη περίοδο 2012-2015 πειραματίστηκα με συγκεκριμένες τεχνικές εξαπάτησης του νου και κατάφερα να δημιουργώ εναν νοητικό κενό χώρο τον οποίο ερχόταν να γεμίσει βίαια και αυτόματα η φαντασιακή δεξαμενή και τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας τα αποτύπωνα στο χαρτί όσο πιο ελεύθερα γινόταν. Σταδιακά μπόρεσα να αντιληφθώ μια κοινή πηγή παραγωγής αυτών των εικόνων και μορφών και αυτή τη πηγή την αναγνώρισα σαν αυτό που αποκαλώ έναν ιστό ή πλέγμα πληροφορίας. Κάποιες από τις μορφές και κάποιες από τις γεωγραφίες που έκαναν την εμφάνισή τους στο χαρτί επέμεναν να συνεχίσουν να εμφανίζονται με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, και με τον καιρό συνειδητοποίησα ότι μου χάριζε ευχαρίστηση το να θεωρώ πως αυτός ο ιστός πληροφορίας που προανέφερα αποτελεί μια πραγματικότητα από μόνος του, με τις πεδιάδες και τις πόλεις και τις οντότητες που τον κατοικούν (και περιμένουν να μεταλλαχθούν σε κάτι ανώτερο ή απλά να κονιορτοποιηθούν) να αποτελούν επίσης κτήμα όλων μας.

Ένα ακόμη πράγμα που κατάλαβα από τη περίοδο 2012-2015 είναι πως ο καθένας μας μπορεί να πιστέψει το οτιδήποτε, αρκεί να πείσεις το νευρικό σύστημα και το μυαλό, μέσω της επαναληπτικότητας συγκεκριμένων πράξεων και τη χρήση σωστής ορολογίας και λεξιλογίου.
 

Οι ατομικές σου εκθέσεις αποτελούν ένα ταξίδι που εκκινεί από την «Δυναμική των Μεταλλάξεων» ξανά σε επιμέλεια Πάρη Καπράλου, μεταβαίνει στην «Ομόφωνη Στιγμή» για να φτάσει σήμερα στα «Εσωτερικά Τοπία» (επιμ. Πάρη Καπράλου) . Πόση αυτογνωσία χρειάζεται να έχει ένας εικαστικός καλλιτέχνης για να επικοινωνήσει με τους έντονους συμβολισμούς που περιλαμβάνονται στα δικά σου έργα;

Οι συμβολισμοί και τα σύμβολα που χρησιμοποιώ στη δουλειά μου αποτελούν είτε κομμάτι κάποιου συστήματος εσωτερισμού δυτικού ή μη, πεδίο απ το οποίο αντλώ έμπνευση ούτως ή άλλως, είτε αποτελούν σύμβολα καθαρά δικής μου έμπνευσης και καπρίτσιου. Συνεπώς φαντάζομαι πως κάποιος θεατής με τα ίδια χόμπυ με εμένα ίσως διασκεδάσει αναγνωρίζοντας τη σύνδεση μεταξύ κάποιας φιγούρας και κάποιου γνωστού συμβόλου για αυτόν, σε έναν πίνακά μου.

 Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά σου θέματα αποτελούν ο θάνατος και ο έρωτας και ίσως θα έλεγε κανείς και αυτά τα δύο σε αντιπαραβολή. Με την θεότητα της Ερεσχιγάλ να «κρύβεται» στους πινακές σου, πως το εικαστικό σου ταξίδι στράφηκε στις θεότητες και στα σύμβολα των Σουμέριων;

Νομίζω πως πρώτα απ' όλα παράγω εικόνες επειδή το να δημιουργώ με βοηθάει να διαχειρίζομαι το υπαρξιακό μου άγχος. Να δέχομαι δηλαδή ότι επί της ουσίας βρίσκομαι εδώ για ένα μικρό χρονικό διάστημα περιμένοντας να εξαφανιστώ το ίδιο γρήγορα από και σε ένα απρόσωπο σύστημα συνεχούς μεταβολής και ατελείωτης κίνησης. Οπότε αν σκέφτομαι πως αφήνω πίσω μου ένα έργο το οποίο ιδανικά θα αποκτούσε μια κάποια αναγνώριση, κατασκευάζω και τη ψευδαίσθηση πως δήθεν έχω μια μικρή νίκη ενάντια στο αναπόδραστο τίποτα. Ψευδαίσθηση σίγουρα, μα παρ' ολ' αυτά λειτουργική, μιας και μου επιτρέπει να είμαι δραστήριος και δημιουργικός, άρα και πολύτιμη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο τοποθετώ και το ενδιαφέρον και τη πρακτική μου ενασχόληση με αυτό που αποκαλούμε συστήματα και τεχνικές του δυτικού κατά κύριο λόγο εσωτερισμού. Είναι ένα σύστημα επικοινωνίας, μια γλώσσα και ταυτόχρονα ένας χάρτης ο οποίος μου επιτρέπει να κατανοώ καλύτερα τη θέση μου σε σχέση με οτιδήποτε άλλο αναπνέει μαζί με μένα στη σύντομη αυτή ύπαρξη που μοιραζόμαστε.

Έτσι, χρησιμοποιώντας τη τέχνη και τη μαγεία, δίνοντας στις θεότητες διαφόρων πολιτισμών και τα σύμβολά τους μια θέση στο χαρτί, χρησιμοποιώντας το ταιριαστό αλφάβητο για να μπορέσω να χτίσω μια σχέση συμπάθειας μεταξύ αυτού που επιθυμώ να παράξω και της διάνοιας ή έστω της διακριτικής ενέργειας που χαρίζει τη κίνηση στο κόσμο, έχω στα χέρια μου ένα τρόπο να νοηματοδοτώ εκ νέου κάθε φορά τη θέση μου στο εδώ και τώρα καθώς και ένα εργαλείο παραγωγής εικαστικού έργου.

Κάποιες από τις θεότητες ή Ιδέες που μελετάω ή προσπαθώ να προσεγγίσω (όπως η Ερεσχιγάλ) τις συμπαθώ παραπάνω λόγω προσωπικών εμπειριών ή φετίχ που δε έχουν νόημα για κάποιον άλλο, μάλλον.  
 

 Θεωρείς εικαστικά αλλά και φιλοσοφικά τον έρωτα και τον θάνατο αντικρουόμενες έννοιες;

 Κάτι δηλαδή σαν τάσεις; Όπως οι φροϋδικές ορμές ζωής και θανάτου ας πούμε του eros/thanatos; Μπορεί, δεν είμαι γνώστης του αντικειμένου. Βλέποντας το θέμα πιο απλοϊκα ίσως, δε νομίζω ότι υπάρχει κάτι αντικρουόμενο με το θάνατο, μιας και ο θάνατος είναι αναπόδραστος και σίγουρος. Δε ξέρω κατα πόσον ο έρωτας τον αντισταθμίζει με κάποιο τρόπο. Εμπειρικά μιλώντας, από τότε που (θεωρώ πως) γνώρισα τον έρωτα, ταυτόχρονα γνώρισα και τον απόλυτο τρόμο της πιθανής απώλειας αυτού που ερωτεύτηκα.

Νομίζω πως το να γερνάς, ιδανικά θα έπρεπε να σημαίνει ότι δέχεσαι με μεγαλύτερη ηρεμία το γεγονός πως πλησιάζει η ώρα που θα πάψεις να έχεις το ίδιο σχήμα εντός κι εκτός. Ο θάνατος στο τέλος της ημέρας δεν έχει από μόνος του κάποια τρομακτική ποιότητα- θα έρθει. Αυτό το οποίο με πανικοβάλλει είναι το παράδοξο της ύπαρξης του τίποτα.
 

   Έχεις αναφέρει  «Εστιάζω πλέον περισσότερο στη σύνθεση και την “αρχιτεκτονική” του έργου, επιδιώκοντας την ισορροπία, ακόμα κι αν αυτή αναδύεται από το χάος. Με αυτό το τρόπο συνεχίζω την αναζήτησή μου, του να δημιουργώ εικόνες που ενώνουν το παράδοξο με το οικείο». Τα εικαστικά σου έργα αποτελούν επομένως περιπλανήσεις και ανάγκη της δικής σου εσωτερικής αναζήτησης, άρα στροφή εντός ή περισσότερο μία ανάγκη επικοινωνίας και εξωτερίκευσης  και απεύθυνσης προς τον φιλότεχνο κόσμο;

Σίγουρα τα εικαστικά μου έργα αποτελούν μια ανάγκη εσωτερικής αναζήτησης, όπως ανέφερα και προηγουμένως, η ζωγραφική είναι για εμένα μια καθαρά προσωπική και μοναχική υπόθεση. Από κει και πέρα, το να προσπαθώ να είμαι "καλλιτέχνης" σημαίνει πως αναγκαστικά πρέπει να υπάρχουν και θεατές που θα αναγνωρίσουν και θα κρίνουν με το τρόπο τους αυτό που παράγω. Ακόμα και σε κάποιο κελί ή σε κάποια σπηλιά να ήμουν απομονωμένος, θα συνέχιζα να παράγω ό,τι παράγω, απλά δε θα είχα τη χαρά να μοιράζομαι αυτό που παράγω με το κόσμο. Διότι ασχέτως του πόσο αντικοινωνικός είμαι, με ευχαριστεί και με "γεμίζει" το να μου κάνει κάποιος τη τιμή να ασχοληθεί με το εικαστικό μου έργο και να το σχολιάσει.
 
Ποια είναι η άποψη σου για τις εικαστικές τέχνες στην Ελλάδα; Πολλοί θεωρούν την ενασχόληση με τις τέχνες πάρεργο ενώ σε άλλες χώρες του κόσμου, οι τέχνες γνωρίζουν μεγαλύτερη αναγνώριση και γίνονται αντιληπτές ως εργασία αποτελώντας την κύρια πηγή βιοπορισμού των καλλιτεχνών.

Δε θα ήθελα να κάνω κάποιου είδους πολιτικό σχόλιο. Φυσικά όταν δε λειτουργούν κάποιοι τομείς όπως η δημόσια υγεία ή η εκπαίδευση, θα ήταν υπερβολικό να αγανακτήσει κανείς που οι τέχνες δεν έχουν την θέση που θα έπρεπε να έχουν ή ν'αγανακτεί που δεν μπορεί να βιοποριστεί από αυτήν . Δεν είναι δυνατόν να ψέγει κάποιος το κοινό που ακόμα και αν εκτιμά τη δουλειά του δεν είναι σε θέση να αγοράσει τα έργα του.

 Απ' την άλλη, δεν εκτιμώ ιδιαίτερα τη λογική που προτείνει πως "πάνω απ' ολα να το διασκεδάσεις εσύ, κάντο για τη πάρτη σου μόνο". Μου φαίνεται πως γεννά την ηττοπάθεια. Δε το κάνω "για τη πάρτη μου μόνο". Αν ήθελα να το κάνω "για τη πάρτη μου μόνο" θα έκανα έκθεση στο σπίτι μου και θα παρουσίαζα τους πίνακές μου σε 4 φίλους και γνωστούς.

Η αλήθεια είναι πως δεν έχω ζήσει εκτός Ελλάδας ποτέ, για να μπορώ να κρίνω εμπειρικά το αν θα κατάφερνα να βιοποριστώ από τη τέχνη μου κάπου αλλού. Θα είχε φοβερή πλάκα να είχα μεταναστεύσει σε 3-4 διαφορετικές χώρες, πιο φιλικές απ την Ελλάδα στο θέμα της τέχνης, και να ανακάλυπτα πως ούτε εκεί θα μπορούσα να βιοποριστώ καθαρά και μόνο απ΄το εικαστικό μου έργο!

Προς το παρόν, είμαι αρκετά τυχερός που η κύρια δουλειά μου είναι κοντά στο αντικείμενό μου, μιας και εδώ και περίπου 10 χρόνια εργάζομαι σα καθηγητής σχεδίου στα Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών Global Arts Studios στη Κόρινθο, τα οποία προσφέρουν τη ποιοτικότερη εκπαίδευση στο χώρο του σχεδίου και της τέχνης γενικότερα σε όλο το νομό Κορινθίας.
 
Υπάρχει κάποια φιλοσοφία ή κάποια αξία με την οποία πορεύεστε; Κάποιο αγαπημένο μόττο που αποτελεί φιλοσοφία ζωής ;

Τίποτα, για να είμαι ειλικρινής. Απλά προσπαθώ να μη τσαντίζομαι καθημερινά από τους χίλιους και δύο λόγους που σου προσφέρει απλόχερα η ζωή στη χώρα μας και να αλιεύω όπου μπορώ το Αστείο.

* Η έκθεση του Ηλία Κασσελά "Εσωτερικά Τοπία" σε επιμέλεια Πάρη Καπράλου παρατείνεται στο χώρο τέχνης Alma Mater (Εμμανουήλ Μπενάκη 62, Εξάρχεια) εως τις 22 Ιανουρίου 2025.